క్రీడా పాదరక్షల (Footwear) ప్రపంచం ఇప్పుడు మరో అడుగు ముందుకు వేసింది. కేవలం సౌకర్యం, వేగం మాత్రమే కాకుండా, ఏకంగా మనిషి మనస్సును ప్రభావితం చేసే షూస్‌ను నైకీ సంస్థ పరిచయం చేసింది.
ఏమిటీ ‘నైకీ మైండ్’ (Nike Mind)?
నైకీ ఇటీవల ‘మైండ్ 001’ మరియు ‘మైండ్ 002’ పేరుతో కొత్త షూస్ శ్రేణిని ప్రారంభించింది. ఇవి “మనస్సును మార్చగల” (Mind-altering) సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయని కంపెనీ పేర్కొంటోంది.
- ప్రక్రియ: పాదాల అడుగు భాగంలో ఉండే నరాలను ఉత్తేజితం చేయడం ద్వారా మెదడులోని నాడీ వ్యవస్థను యాక్టివేట్ చేయవచ్చని, తద్వారా ఏకాగ్రతను పెంచవచ్చని నైకీ చెబుతోంది.
- ఉపయోగం: ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో క్రీడాకారులు ప్రశాంతంగా, ఏకాగ్రతతో ఉండేందుకు ఇవి సహాయపడతాయి.
- ధర: వీటి ప్రారంభ ధర సుమారు 79.99 పౌండ్లు (దాదాపు ₹8,500 కంటే ఎక్కువ).
ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?
ప్రతి షూలో 22 స్వతంత్ర ఫోమ్ నోడ్స్ (Foam Nodes) ఉంటాయి. ఇవి చిన్న పిస్టన్లలా కదులుతూ పాదాల్లో ఉండే వేలాది ‘మెకానోరిసెప్టర్లను’ ప్రేరేపిస్తాయి.
- మెదడును ‘ఆలోచనల లోకం’ (Default Mode Network) నుండి ‘ప్రస్తుత క్షణం’ (Sensorimotor Network) లోకి మార్చేలా ఈ షూస్ డిజైన్ చేయబడ్డాయి.
న్యూరోసైన్స్ (మెదడు శాస్త్రం) ఏమంటోంది?
నైకీ వాదనలపై డ్రెక్సెల్ యూనివర్సిటీకి చెందిన న్యూరో సర్జరీ ప్రొఫెసర్ ఆటమ్ సర్కార్ మరియు ఇతర నిపుణులు భిన్నమైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తున్నారు:
- కదలిక వేరు – ఆలోచన వేరు: పాదాలకు అందే సంకేతాలు కదలికలను మార్చగలవు కానీ, అవి మేధస్సును లేదా ఏకాగ్రతను పెంచుతాయని చెప్పలేం.
- అదనపు భారం: కొందరికి ఈ షూస్ ఇచ్చే నిరంతర స్పర్శ వల్ల మెదడుపై భారం పెరిగి (Cognitive Load), ఏకాగ్రత కుదరకపోగా మరింత పరధ్యానం కలిగే అవకాశం ఉంది.
- ఆధారాలు లేవు: పాదాల అడుగున ఇచ్చే ఉద్దీపనలు ఆరోగ్యవంతులైన పెద్దలలో ఏకాగ్రతను గణనీయంగా పెంచుతాయని చెప్పడానికి తగినంత శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ఏకాగ్రత అనేది మెదడులోని ‘ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్’ మరియు డోపమైన్ వంటి రసాయనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.