అమెరికాకు చెందిన ‘హోపీ’ (Hopi) గిరిజన తెగ ప్రజలు వర్షం కురవాలని కోరుకుంటూ ప్రాణాలతో ఉన్న విషసర్పాలను నోటితో పట్టుకుని నృత్యం చేస్తారు. ఈ విచిత్రమైన సాంప్రదాయక ఆచారానికి ‘స్నేక్ డాన్స్’ (పాము నృత్యం) అని పేరు. 1913లో అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ ఈ నృత్యాన్ని స్వయంగా వీక్షించి ప్రశంసించారు. దీనికి సంబంధించిన విశేషాలు ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో మళ్లీ వైరల్గా మారాయి.
అమెరికాలోని అరిజోనా రాష్ట్ర ఎడారి ప్రాంతంలో నివసించే ప్రాచీన గిరిజన తెగే ఈ ‘హోపీ’. ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు చివరి వారంలో ఈ పవిత్రమైన స్నేక్ డాన్స్ వేడుక జరుగుతుంది.
వర్షం కోసం ప్రకృతికి రాయబారం
చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలన్నీ ఎండిపోయి, కరవు తాండవిస్తున్నప్పుడు ప్రకృతిని కరుణించమని, వర్షాలు కురిపించమని కోరుతూ ప్రకృతికి దూతగా ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. వీరి నమ్మకం ప్రకారం, పాములు అనేవి వీరి ముత్తాతలు మరియు ప్రకృతి యొక్క రాయబారులు. అందుకే ఈ పూజలో ప్రాణాలతో ఉన్న విషసర్పాలను ఉపయోగిస్తారు.
ఈ వేడుకను నేరుగా అందరి ముందు ప్రారంభించరు. దీని కోసం ‘స్నేక్ క్లాన్’ (పాము విభాగం), ‘యాంటిలోప్ క్లాన్’ (జింక విభాగం) అనే రెండు గిరిజన తెగలకు చెందిన పురుషులు ఒకచోట చేరుకుంటారు. వేడుకకు కొన్ని రోజుల ముందు నుంచే ‘кива’ (Kiva) అనబడే భూగర్భ మట్టి గదులలో ఉంటూ వీరు కఠిన నియమాలు పాటిస్తారు.
విభిన్నమైన ఆకృతులు.. వింత అలంకరణలు
అక్కడి యువకులు ఎడారిలోకి వెళ్లి రకరకాల పాములను పట్టుకొచ్చి, మైదానం మధ్యలో ఉన్న ‘కిసి’ (Kisi) అనబడే పత్తి చెక్కతో చేసిన గుడారంలో భద్రపరుస్తారు. చివరగా ప్రజలు చూసేందుకు వీలుగా ప్రధాన ఆచారం మొదలవుతుంది.
ఈ నృత్యకారుల రూపం చాలా విభిన్నంగా ఉంటుంది. మొలకై పైభాగంలో ఎలాంటి వస్త్రాలు లేకుండా, నుదురు మినహా ముఖమంతటా నల్లటి రంగు పూసుకుంటారు. చేతులు, కాళ్ళపై తెల్లటి గీతలు గీసుకుంటారు. తలపై డేగ ఈకలు, మెడలో వెండి హారాలు, కాళ్ళకు తాబేలు పెంకులతో చేసిన గజ్జెలు కట్టుకుంటారు. మైదానమంతా ఈ గజ్జెల సవ్వడి, సాంప్రదాయ మంత్రోచ్ఛారణలతో మారుమోగిపోతుంది.
ముగ్గురి బృందంగా ప్రమాదకర నృత్యం
ఆ తర్వాత గుడారంలో ఉన్న పాములను బయటకు తీసి, ముగ్గురు వ్యక్తులు చొప్పున గ్రూపులుగా ఏర్పడి ఈ నృత్యాన్ని చేస్తారు:
మొదటి వ్యక్తి: ఒక పామును తీసుకుని, తన నోటితో కరుచుకుని మైదానం చుట్టూ డ్యాన్స్ చేస్తాడు.
రెండవ వ్యక్తి: అతని భుజంపై చేయి వేసి, పాము దృష్టి మరల్చడానికి (అది కరవకుండా ఉండటానికి) ఒక ఈకతో దాని కదలికలను నియంత్రిస్తుంటాడు.
మూడవ వ్యక్తి: వీరిద్దరికీ రక్షణగా వెనుక వస్తుంటాడు.
ఇలా ఒక్కో పామును నోట్లో పెట్టుకుని వారు నృత్యం చేస్తుంటే, చుట్టూ ఉన్న ప్రజలు వారిపై జొన్న పిండిని చల్లుతూ పూజిస్తారు. నృత్యం ముగిసాక, ఆ పాములన్నింటినీ నాలుగు దిశలా వదిలేస్తారు. ఈ పాములు నేరుగా వెళ్లి ప్రకృతి శక్తులకు తమ వర్షపు విన్నపాన్ని అందిస్తాయని వీరి అచంచల విశ్వాసము.
అమెరికా మాజీ ప్రెసిడెంట్ రూజ్వెల్ట్ ప్రశంసలు
1913 ఆగస్టు 20న అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ తన కుమారులతో కలిసి ఈ గ్రామాన్ని సందర్శించి ఈ స్నేక్ డాన్స్ను ఆసక్తిగా వీక్షించారు.
థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ తన వ్యాసంలో:
“ఇది కేవలం ఒక ప్రమాదకరమైన ఆట కాదు. ప్రకృతితో ముడిపడిన ఒక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక సంకేతం.”
అయితే, అక్కడ ఉన్న కొందరు విదేశీ పర్యాటకులు ఈ పవిత్రమైన ఆచారాన్ని ఒక వినోద వస్తువులా, గౌరవం లేకుండా చూడటం పట్ల ఆయన తన డైరీలో విచారం వ్యక్తం చేశారు. కాలాలు మారినా, హోపీ ప్రజలు తమ ముత్తాతల నాటి ఈ ప్రకృతి ఆరాధనను నేటికీ కొనసాగిస్తున్నారు.