నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో, సోషల్ మీడియాలో, ముఖ్యంగా ఇన్‌స్టాగ్రామ్ రీల్స్‌ను చూడటంలో అధిక సమయం గడపకుండా ఒక్క రోజు కూడా గడవట్లేదు. రోజంతా రీల్స్‌ను స్వైప్ చేసే ఈ అలవాటు, రాత్రి పడుకోవడానికి వెళ్లిన తర్వాత కూడా కొనసాగుతోంది.
అయితే, పడకపై పడుకుని మొబైల్ స్క్రీన్‌ను నిరంతరం చూడటం వలన శరీరంలో అనేక తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
1. మెడ మరియు భుజాల నొప్పి (Text Neck Syndrome)
పడకపై పడుకుని మొబైల్ ఫోన్ చూస్తున్నప్పుడు, మన మెడ, భుజాలు మరియు శరీర భంగిమ అసాధారణంగా వంగుతాయి.
- అధిక ఒత్తిడి: ఎక్కువసేపు ఈ స్థితిలో రీల్స్ చూడటం కండరాలపై అదనపు ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
- టెక్స్ట్ నెక్ సిండ్రోమ్: ఇది ‘టెక్స్ట్ నెక్ సిండ్రోమ్’ వంటి సమస్యలకు దారితీస్తుంది. ఈ భంగిమ వలన మెడ ఎముకలపై దాదాపు 27 కిలోల బరువు పడుతుందని అమెరికన్ ఆస్టియోపతిక్ అసోసియేషన్ చెబుతోంది.
- పరిణామం: అందుకే చాలా మంది ఉదయం లేవగానే భుజం మరియు మెడ నొప్పితో బాధపడుతున్నారు.
2. తీవ్రమైన నిద్రలేమి (Insomnia)
పడుకుని రీల్స్ చూడటం నిద్రకు నేరుగా అంతరాయం కలిగిస్తుంది.
- మెలటోనిన్ నిరోధం: మొబైల్ స్క్రీన్ నుండి విడుదలయ్యే నీలి కాంతి (Blue Light), నిద్రను ప్రేరేపించే హార్మోన్ అయిన మెలటోనిన్ ఉత్పత్తిని నిరోధిస్తుంది.
- నాణ్యత తగ్గింపు: ఈ అలవాటు ఉన్నవారి నిద్ర నాణ్యత ఇతరుల కంటే అధ్వాన్నంగా ఉన్నట్లు పరిశోధనలు కనుగొన్నాయి.
- పరిణామం: ఈ అలవాటు కొనసాగితే, అది తీవ్రమైన నిద్రలేమి (Insomnia) వంటి సమస్యలకు దారితీస్తుంది.
3. కంటి సమస్యలు మరియు తలనొప్పి
మొబైల్ ఫోన్ల నుండి వెలువడే నీలి కాంతి కళ్ళను అలసిపోయేలా చేసి, వాటి కణాలను దెబ్బతీస్తుంది.
- దీనివల్ల కళ్లలో మంట, పొడిబారడం మరియు తలనొప్పి వంటి సమస్యలు వస్తాయి.
- లైట్లు ఆపివేసి రీల్స్ చూసేవారిలో ఈ కంటి సమస్యలు ఇంకా ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
4. డోపమైన్ బానిసతనం
రీల్స్ చూస్తున్నప్పుడు మెదడులో డోపమైన్ అనే సంతోషకరమైన హార్మోన్ విడుదల అవుతుంది.
- ఇది తాత్కాలిక సంతోషాన్ని ఇచ్చినా, నిరంతరం రీల్స్ చూడటం డోపమైన్ బానిసతనాన్ని పెంచుతుంది.
- అధిక స్క్రీన్ సమయం ఆందోళన, నిరాశ మరియు ఏకాగ్రత లోపం వంటి ప్రమాదాలను పెంచుతుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ఈ ప్రమాదాల నుండి బయటపడటానికి, వైద్యులు ఈ క్రింది సలహాలు ఇస్తున్నారు:
- సమయ పరిమితి: రోజువారీ స్క్రీన్ సమయాన్ని 1 గంటకు మించకుండా చూసుకోవాలి.
- నిద్రకు ముందు: పడుకోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందుగానే మొబైల్ ఫోన్‌ను పక్కన పెట్టడం చాలా ముఖ్యం.
- భంగిమ: పడుకుని చూడటానికి బదులుగా కూర్చుని స్క్రీన్‌ను చూడటం మంచిది.
- విశ్రాంతి: ప్రతి 20 నిమిషాలకు కళ్ళకు విశ్రాంతి ఇవ్వడం, యోగా మరియు వ్యాయామాలు చేయడం ఆరోగ్యానికి సహాయపడుతుంది.