ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని గోరఖ్‌పూర్‌లో రేబిస్ సోకిన పెంపుడు ఆవు చనిపోవడం గ్రామస్తులలో తీవ్ర ఆందోళన కలిగించింది.
చనిపోయిన ఆవు పాలను మతపరమైన వేడుక కోసం పంచామృతం తయారు చేయడానికి ఉపయోగించడమే ఆందోళనకు కారణం. గ్రామంలోని సుమారు 200 మంది పంచామృతం సేవించినట్లు సమాచారం. దీంతో ఆరోగ్య నిపుణులు గ్రామంలోని వారందరినీ వెంటనే రేబిస్ టీకా (వ్యాక్సిన్) తీసుకోవాలని సూచించారు. చనిపోయిన ఆవుకు మూడు నెలల క్రితం వీధికుక్క కాటు వేసింది.
నివేదికల ప్రకారం, గోరఖ్‌పూర్‌లోని 170 మందికి పైగా గ్రామస్తులు రేబిస్ పోస్ట్ ఎక్స్‌పోజర్ ప్రొఫిలాక్సిస్ (PEP) వ్యాక్సిన్ మొదటి డోస్ తీసుకున్నారు. గత మార్చిలో గ్రేటర్ నోయిడాలో రేబిస్ సోకిన ఆవు పాలు తాగిన తర్వాత ఒక మహిళ రేబిస్‌తో మరణించడంతో ఈ సంఘటన కూడా పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. అయితే, ఆ మహిళ రేబిస్ సోకిన ఆవు పాలు తాగడం వల్లనే మరణించిందో లేదో ఇంకా ధృవీకరించబడలేదు.
రేబిస్ సోకిన ఆవుల పాలు తాగితే సంక్రమణ (ఇన్ఫెక్షన్) కలుగుతుందా?
యుఎస్ సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (CDC) యొక్క అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో దీనికి సంబంధించిన సమాచారం ఉంది. 1996, 1998 సంవత్సరాలలో అమెరికాలోని వేర్వేరు ప్రాంతాలలో కొంతమంది రేబిస్ సోకిన ఆవుల పాలు తాగారు. 1996లో 66 మంది పాశ్చరైజ్ చేయని పాలు తాగారు. అదేవిధంగా 1998లో 14 మంది ఇదే పని చేశారు. అదే కాలంలో ఆ ప్రాంతాలలో 150కి పైగా పశువులకు రేబిస్ సోకినట్లు CDC నివేదిక తెలిపింది.
ఈ రెండు సందర్భాలలో, ఆవుల నుండి సేకరించిన పాలు మరియు క్షీర గ్రంథులను (మామరీ టిష్యూ) పరీక్షించలేదని నివేదిక పేర్కొంది. అయితే, పాశ్చరైజ్ చేయని పాల ద్వారా రేబిస్ వైరస్ వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉందని నివేదిక చెబుతోంది. కానీ, సరిగ్గా పాశ్చరైజ్ చేస్తే ఈ సమస్యను పరిష్కరించవచ్చని కూడా నివేదికలో ఉంది. అంతర్గత వైద్య నిపుణుడు (ఇంటర్నల్ మెడిసిన్ స్పెషలిస్ట్) డాక్టర్. అనుజ్ తివారీ కూడా ఇటీవల ఒక జాతీయ మీడియాకు ఇదే విషయం చెప్పారు. పాలను సరిగ్గా పాశ్చరైజ్ చేస్తే రేబిస్ వైరస్ సోకదని ఆయన అన్నారు.
1999 నాటి CDC నివేదిక ప్రకారం, పాశ్చరైజ్ చేయని పాలు తాగడం వల్ల రేబిస్ వైరస్ సోకినట్లు ఇప్పటివరకు ఎటువంటి నివేదికలు లేవు. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ (NCDC) వెబ్‌సైట్‌లో కూడా రేబిస్ సంక్రమణకు సంబంధించిన కొన్ని విషయాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి. పాలు లేదా పాల ఉత్పత్తులను సేవించడం ద్వారా ఇప్పటివరకు ఎవరికీ రేబిస్ సోకలేదని నివేదికలో ఉంది. అందువల్ల, రేబిస్ సోకిన ఆవుల నుండి తీసిన పాలు తాగినందుకు టీకా తీసుకోవలసిన అవసరం లేదు. రేబిస్ సోకిన ఆవుల పాలు తాగడం వల్ల రేబిస్ సంక్రమణ సంభవించనప్పటికీ, ముందు జాగ్రత్తగా టీకా తీసుకోవాలని మరియు వైద్యుడిని సంప్రదించాలని సూచించబడింది.
పాశ్చరైజేషన్ అంటే ఏమిటి?
పాశ్చరైజేషన్ అనేది ఒక నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆహారాన్ని వేడి చేయడం ద్వారా దానిలోని హానికరమైన బ్యాక్టీరియాను నాశనం చేసే ప్రక్రియ. ముఖ్యంగా పాలు, రసం వంటి ద్రవ ఆహార పానీయాలను పాడవకుండా ఉంచడానికి మరియు సురక్షితంగా చేయడానికి ఇది చేస్తారు. ఫ్రెంచ్ శాస్త్రవేత్త లూయి పాశ్చర్ ఈ ప్రక్రియను కనుగొన్నారు, ఆయన జ్ఞాపకార్థం దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు.
ఈ పద్ధతిలో, ఒక నిర్ణీత ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆహారాన్ని వేడి చేసి, వెంటనే చల్లబరుస్తారు. ఇది ఆహారంలోని వ్యాధులకు కారణమయ్యే బ్యాక్టీరియాను నాశనం చేస్తుంది. ప్రారంభంలో, వైన్, బీరు వంటి ఆల్కహాల్ పానీయాలను నిల్వ ఉంచడానికి ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించారు.