నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో మనందరం ఏదో ఒక సమయంలో పరధ్యానానికి గురవుతుంటాం. ఏదైనా వస్తువు కోసం గదిలోకి వెళ్లి “ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చాను?” అని మర్చిపోవడం లేదా బాగా తెలిసిన వ్యక్తుల పేర్లు కూడా తక్షణమే గుర్తుకు రాకపోవడం వంటి అనుభవాలు మనందరికీ ఎదురయ్యే ఉంటాయి.
మనం దీనిని కేవలం పని ఒత్తిడి లేదా నిద్రలేమి అనుకుని నిర్లక్ష్యం చేస్తాం. కానీ, మెదడు ఆరోగ్యం అనేది వయసుతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి ఒక్కరికీ ముఖ్యం. ఫరీదాబాద్‌లోని అమృత హాస్పిటల్ ప్రఖ్యాత న్యూరోలజిస్ట్ డాక్టర్ అమిత్ కుమార్ అగర్వాల్ మెదడును చురుగ్గా ఉంచే 5 కీలక వ్యాయామాలను సూచించారు.
మెదడును చురుగ్గా మార్చే 5 వ్యాయామాలు:
1. మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ ట్రైనింగ్ (ధ్యానం): ఇది చాలా సులభమైన కానీ శక్తివంతమైన పద్ధతి. రోజుకు 10 నిమిషాల పాటు ప్రశాంతంగా కూర్చుని మీ శ్వాసపై దృష్టి పెట్టండి. మనసు ఎక్కడికో వెళ్లినప్పుడు నెమ్మదిగా దానిని వెనక్కి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించండి. ఇది మెదడులోని ‘ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్’ భాగాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. దీనివల్ల నిర్ణయాలు తీసుకునే శక్తి, ఏకాగ్రత పెరుగుతాయని డాక్టర్ చెబుతున్నారు.
2. మెమరీ చంకింగ్ (సమాచారాన్ని విభజించడం): పెద్ద పెద్ద విషయాలను గుర్తుంచుకోవడం కష్టమనిపిస్తే, వాటిని చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజించండి. ఉదాహరణకు 10 అంకెల ఫోన్ నంబర్‌ను 3 లేదా 4 భాగాలుగా చేసి గుర్తుంచుకోండి. ఇలా చేయడం వల్ల మెదడు సమాచారాన్ని వేగంగా సేవ్ చేసుకుంటుంది. ఇది విద్యార్థులకు, ఆఫీసు పనులు చేసేవారికి ఎంతో సహాయపడుతుంది.
3. డ్యూయల్ టాస్కింగ్ (రెండు పనులు కలిపి చేయడం): వాకింగ్ చేస్తూ వెనక్కి నంబర్లు లెక్కించడం లేదా ఇంటి పనులు చేస్తూ మంచి పాడ్‌కాస్ట్‌లు వినడం వంటివి చేయండి. ఇలా చేయడం వల్ల మెదడులోని వివిధ భాగాల మధ్య కమ్యూనికేషన్ పెరుగుతుంది. ఇది మెదడును ఫ్లెక్సిబుల్‌గా ఉంచుతుంది మరియు మానసిక అలసటను తగ్గిస్తుంది.
4. విజువల్ మెమరీ (చూసిన దాన్ని గుర్తుంచుకోవడం): ఏదైనా ఒక క్లిష్టమైన చిత్రం లేదా వార్తాపత్రిక పేజీని 30 సెకన్ల పాటు చూడండి. ఆ తర్వాత కళ్లు మూసుకుని అక్కడ ఏమేమి ఉన్నాయో గుర్తు తెచ్చుకోండి. ఏ రంగులు ఉన్నాయి, ఎవరెవరు ఉన్నారు అని గుర్తు చేసుకోవడం వల్ల మీ గమనించే శక్తి (Attention to detail) పెరుగుతుంది.
5. ప్రతిరోజూ కొత్త విషయాలు నేర్చుకోండి: మెదడుకు కొత్త పనులు చేయడం అంటే చాలా ఇష్టం. కొత్త భాష నేర్చుకోవడం, ఏదైనా సంగీత వాయిద్యం నేర్చుకోవడం లేదా కనీసం మీరు ఆఫీసుకి వెళ్లే దారిని మార్చి చూడండి. కొత్త విషయాలు నేర్చుకున్నప్పుడు మెదడులో కొత్త నరాల కనెక్షన్లు (Neural connections) ఏర్పడతాయి. ఇది మెదడు త్వరగా ముసలిబారకుండా, మతిమరుపు రాకుండా కాపాడుతుంది.