ప్రకృతి వింత: అక్కడ అడుగు పెడితే స్పాంజ్‌లా కుంగే భూమి.. గాల్లోకి ఎగిరిపడే పర్యాటకులు!

రాయ్‌పూర్: భారతదేశంలో ఎన్నో రకాల రహస్యాలు, వింతలతో కూడిన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. కొన్ని చోట్ల కొండలపై వాహనాలు దానంతట అవే పైకి కదలడం (మ్యాగ్నెటిక్ హిల్), మరికొన్ని చోట్ల జలపాతం నీరు కిందకు కాకుండా పైకి ప్రవహించడం వంటివి మనం వినే ఉంటాం. అయితే, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని మైన్‌పాట్ (Mainpat) ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక విచిత్రమైన భూమి పర్యాటకులకు సరికొత్త అనుభూతిని ఇస్తోంది. ఈ ప్రదేశంలో అడుగు పెట్టగానే భూమి స్పాంజ్‌లా కిందకు కుంగుతుంది. అంతేకాదు, ఎవరైనా అక్కడ నిలబడి ఎగిరితే.. ఆ నేల ఒక ‘ట్రాంపోలిన్’ (Trampoline) లాగా వారిని తిరిగి గాల్లోకి నెడుతుంది. సామాజిక మాధ్యమాలలో ఈ ప్రదేశానికి సంబంధించిన వీడియోలు తరచూ వైరల్ అవుతుంటాయి.

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని సర్గూజా జిల్లాలో ఉన్న మైన్‌పాట్ అనే అందమైన హిల్ స్టేషన్‌ను అక్కడి చల్లని వాతావరణం, లోయల కారణంగా ‘ఛత్తీస్‌గఢ్ షిమ్లా’ అని పిలుస్తారు. ఈ హిల్ స్టేషన్‌లో సుమారు 300 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఈ వింతైన భూమి ఉంది. దీనిని స్థానికులు ‘జల్‌జలీ’ అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ ఎవరైనా నిలబడినా లేదా ఎగిరినా ఆ ప్రాంతంలోని భూమి మొత్తం పైకి, కిందకు ఊగుతుంది. చూడటానికి ఇది ఏదో మాయలా అనిపించినప్పటికీ, శాస్త్రవేత్తలు ఇక్కడి మృత్తికపై పరిశోధనలు చేసి దీని వెనుక ఉన్న అసలు శాస్త్రీయ రహస్యాన్ని వెల్లడించారు.

ఏమిటీ పీట్ సాయిల్? – కుంగుబాటుకు కారణం:

శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం.. ఈ భూమి యొక్క విచిత్రమైన స్పాంజ్ లాంటి ప్రవర్తనకు అక్కడ ఉండే ఒక ప్రత్యేకమైన మట్టి కారణం. దీనిని ‘పీట్ సాయిల్’ (Peat Soil) అని పిలుస్తారు.

ఈ బురదమయమైన (మార్షీ) ప్రాంతంలో గత వందలాది సంవత్సరాలుగా ఎండిన గడ్డి, చెట్ల అవశేషాలు, ఆకులు పేరుకుపోయాయి. ఇవన్నీ కుళ్ళిపోకుండా మట్టితో పూర్తిగా కలిసిపోయి భూమి పైభాగంలో ఒక అత్యంత స్థితిస్థాపకత (Flexible) కలిగిన స్పాంజ్ లాంటి పొరను ఏర్పరిచాయి. ఈ పొర కింద భారీ పరిమాణంలో నీరు నిల్వ ఉంది. ఇది భూమి లోపల ఒక దాగి ఉన్న జలవనరులా పనిచేస్తుంది. అందువల్ల, ఎవరైనా ఈ భూమిపై బరువు వేసినప్పుడు ఆ ఒత్తిడికి మట్టి వెంటనే కిందకు కుంగుతుంది. అక్కడ నుండి కాలు తీయగానే ఒత్తిడి తగ్గి, భూమి మళ్లీ యథాస్థితికి చేరుకుంటుంది.

శాస్త్రీయ కారణం – హైడ్రాలిక్ ఎఫెక్ట్ (Hydraulic Effect):

భూమిపై ఒత్తిడి తగ్గగానే లోపల దాగి ఉన్న నీరు తన పూర్తి శక్తితో పైకి నెడుతుంది. దీనిని సైన్స్ భాషలో ‘హైడ్రాలిక్ ఎఫెక్ట్’ (Hydraulic Effect) అని పిలుస్తారు. నీటి యొక్క ఈ బలమైన ఒత్తిడి కారణంగా భూమి ఒకేసారి పైకి లేస్తుంది, తద్వారా అక్కడ నిలబడిన వ్యక్తి గాల్లోకి ఎగురుతాడు. సరళంగా చెప్పాలంటే, నీరు మరియు ఈ ప్రత్యేకమైన మట్టి కలయిక వల్ల ఈ ప్రాంతం ఒక సహజ సిద్ధమైన ట్రాంపోలిన్‌గా మారింది.

శాస్త్రవేత్తలు ఈ మట్టిని ప్రయోగశాల (Lab) లో పరీక్షించినప్పుడు ఇందులో ఉన్న ఖచ్చితమైన మూలకాల శాతం ఈ క్రింది విధంగా తేలింది:

ఈ ప్రత్యేకమైన మిశ్రమం కారణంగా ఇక్కడి మట్టి యొక్క పీహెచ్ స్థాయి (pH Level) ఎల్లప్పుడూ తటస్థంగా (Neutral) ఉంటుంది. అందుకే ఈ ప్రక్రియ ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా కొన్నేళ్లుగా నిరంతరాయంగా సాగుతోంది. ప్రస్తుతం ఈ వింతైన ప్రదేశం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తూ ఒక ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా విరాజిల్లుతోంది.