గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధికి ప్రధాన ఆధారంగా ఉన్న ‘మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం’ (MGNREGA) స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం సరికొత్త ఉపాధి మరియు జీవనోపాధి పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.
రాబోయే జూలై 1 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి రానున్న ఈ కొత్త పథకం కింద, గ్రామీణ ప్రజలకు కల్పించే పని దినాలను 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచుతున్నట్లు కేంద్రం ప్రకటించింది.
‘వికసిత్ భారత్ – రోజ్గార్ మరియు ఆజీవిక మిషన్ గ్యారంటీ’ అనే పేరుతో ఈ పథకాన్ని అమలు చేయనున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో స్థిరమైన ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపరచడం, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని సాధించడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యంగా పేర్కొంటున్నారు. అదనంగా అందించే ఈ 25 రోజుల పని దినాలు.. జీవనోపాధి కోసం పల్లెల నుండి పట్టణాలకు వలస వెళ్లే ప్రజల సంఖ్యను తగ్గించడానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుందని అధికారులు వెల్లడించారు.
రూ. 95,692 కోట్ల తాత్కాలిక నిధుల కేటాయింపు:
ఈ పథకం ప్రారంభ దశ పనుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 95,692 కోట్ల తాత్కాలిక (ఇంటర్నల్) నిధులను కేటాయించింది. కొత్త ‘గ్రామీణ రోజ్గార్ గ్యారంటీ కార్డులు’ జారీ చేసేంతవరకు.. ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న, ఈ-కేవైసీ (e-KYC) ధృవీకరణ పూర్తయిన పాత జాబ్ కార్డులే చెల్లుబాటు అవుతాయని స్పష్టం చేసింది.
అలాగే, కూలీల వేతనాలను వారానికి ఒకసారి లేదా రెండు వారాలకు ఒకసారి నేరుగా వారి బ్యాంక్ లేదా పోస్టాఫీసు ఖాతాల్లోకి డీబీటీ (DBT – Direct Benefit Transfer) పద్ధతి ద్వారా జమ చేసేందుకు ఏర్పాట్లు చేశారు. ఈ పథకం అమలును పర్యవేక్షించేందుకు 100 మందికి పైగా ప్రాంతీయ అధికారులను కూడా నియమించారు.
డిజిటల్ పర్యవేక్షణకు పెద్దపీట:
అక్రమాలను అరికట్టేందుకు ఈ పథకంలో సరికొత్త సాంకేతిక వసతులను అనుసంధానించారు. ముఖ్యంగా, నకిలీ హాజరును నిరోధించడానికి ఫేస్ రికగ్నిషన్ (ముఖ గుర్తింపు) బయోమెట్రిక్ హాజరు విధానాన్ని తప్పనిసరి చేస్తున్నారు. అదేవిధంగా, లబ్ధిదారుల పూర్తి గుర్తింపు ధృవీకరణ మరియు పనుల నాణ్యతను అంచనా వేయడానికి ప్రత్యేక డిజిటల్ యాప్లను ప్రవేశపెట్టనున్నారు.
గ్రామీణ రహదారులు, వర్షపు నీటి నిల్వ నిర్మాణాల ఏర్పాటు, వ్యవసాయ ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాల వంటి దీర్ఘకాలిక ఉపయోగకరమైన పనులకు ఇందులో ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నారు. అలాగే మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు కూడా ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలను రూపొందించినట్లు తెలుస్తోంది.
రాజకీయ పార్టీల వ్యతిరేకత:
ఇదిలా ఉండగా, కేంద్రం తెచ్చిన ఈ కొత్త 125 రోజుల ఉపాధి పథకంపై పలు రాజకీయ పార్టీలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. దీనిపై మాజీ ముఖ్యమంత్రి స్టాలిన్ స్పందిస్తూ.. ఇప్పటికే ఉన్న 100 రోజుల ఉపాధి హామీ పథకం కింద చట్టబద్ధంగా దక్కాల్సిన పని దినాలే ప్రజలకు పూర్తిగా లభించడం లేదని ఆరోపించారు.
అంతేకాకుండా, ఈ కొత్త పథకం వ్యయంలో 40 శాతం నిధులను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలే భరించాలనే నిబంధన విధించడం వల్ల.. ఇప్పటికే ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న రాష్ట్రాలపై అదనపు భారం పడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. గ్రామీణ మహిళలు, వ్యవసాయ కూలీల జీవనోపాధికి అండగా ఉన్న పాత పథకాన్ని మార్చడం తీవ్ర నిరాశకు గురిచేసిందని ఆయన తన ఖండనను నమోదు చేశారు.