“ప్రతి 10 మంది నావికుల్లో ఒకరు భారతీయుడే, చైనాను దాటేసి ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద నావిక సరఫరాదారుగా భారత్ ఎలా మారింది?”

సముద్ర రంగంలో భారత్ మరో కీలక మైలురాయిని సాధించింది. దేశం ఇప్పుడు అధికారికంగా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నావిక సరఫరాదారు దేశంగా మారింది. BIMCO-ICS సీఫేరర్ వర్క్‌ఫోర్స్ రిపోర్ట్ 2026 ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచ సముద్ర నౌకాదళాల్లో పనిచేస్తున్న భారతీయుల సంఖ్య ఇప్పుడు 12.16 శాతానికి చేరింది.

ఈ గణాంకాలతో భారత్, చైనా మరియు రష్యా వంటి దేశాలను ఈ విషయంలో వెనక్కి నెట్టింది. ఇప్పుడు భారత్ కంటే ముందు కేవలం ఫిలిప్పీన్స్ మాత్రమే ఉంది, దాని నావికులు అత్యధికంగా సముద్ర రంగాల్లో విధుల్లో ఉన్నారు.

ముఖ్యమైన విషయమేమిటంటే, భారతీయ నావికుల సంఖ్యలో ఈ అనూహ్య పెరుగుదల గత 10 ఏళ్లలోనే జరిగింది. 2015లో సముద్ర రంగంలో భారతీయుల వాటా కేవలం 5.2 శాతం మాత్రమే. కేవలం 10 ఏళ్లలోనే వీరి సంఖ్య రెండింతల కంటే ఎక్కువైంది.

ప్రపంచంలో ప్రతి 10 మందిలో ఒకరు భారతీయుడే

నివేదిక ప్రకారం ప్రస్తుతం 3 లక్షల 11 వేల 936 మంది వృత్తిపరమైన నావికులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సముద్ర నౌకాదళాల్లో సేవలందిస్తున్నారు. వీటిలో ఆఫీసర్ ర్యాంకులో భారత్ వాటా 13.41 శాతంగా ఉంది, వీరి సంఖ్య 1 లక్ష 40 వేల 718. ఇది కాకుండా రేటింగ్స్‌లో వాటా 11.29 శాతంగా ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతీయ రేటింగ్స్ సంఖ్య 1 లక్ష 71 వేల 218. ఏ ఓడలోనైనా ఆఫీసర్ బాధ్యత ఓడ నిర్వహణ, నావిగేషన్, సాంకేతిక నిర్వహణపై ఉంటుంది. వారు కెప్టెన్, చీఫ్ ఆఫీసర్, సెకండ్ ఆఫీసర్, చీఫ్ ఇంజనీర్ కావచ్చు, రేటింగ్స్ అంటే అధికారుల సూచనల మేరకు రోజువారీ నిర్వహణ మరియు సాంకేతిక పనులు చేసే ఉద్యోగులు.

సీఫేరర్ అంటే నావికులు ఎవరు?

ఓడలో నావికుడు అంటే సరుకు రవాణా చేసే సముద్రపు ఓడలో పనిచేసే వ్యక్తి. ఇవి కంటెయినర్, షిప్, ఆయిల్ ట్యాంకర్, గ్యాస్ ఏవైనా కావచ్చు. సరళమైన మాటల్లో చెప్పాలంటే, సముద్రంలో ప్రయాణించే ఓడల నిర్వహణ, సంరక్షణ మరియు భద్రత పనులు చేసే ఉద్యోగులందరినీ సీఫేరర్ అంటారు. ఓడ నిర్వహణ మరియు నావిగేషన్, ఇంజన్ మరియు యంత్రాల సంరక్షణ, సరుకు లోడింగ్ మరియు అన్‌లోడింగ్, ఓడలో నివసించే సిబ్బంది అవసరాల నిర్వహణ మొదలైనవన్నీ వీరే చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఓడలో ఏ ఏ విభాగాలు ఉంటాయి?

1. డెక్ విభాగం : ఓడ నిర్వహణ, దిశా నిర్దేశం, కార్గో నిర్వహణ మరియు రేడియో కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ ఈ విభాగం పరిధిలోకి వస్తాయి.
2. ఇంజన్ విభాగం : ఇంజన్ సంరక్షణ, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సాంకేతిక వ్యవస్థల పర్యవేక్షణ ఇది చేయాల్సి ఉంటుంది.
3. స్టీవర్డ్ లేదా కేటరింగ్ విభాగం : పరిశుభ్రత మరియు వసతి ఏర్పాట్లను పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది.

భారత్ విజగానికి కారణమేమిటి?

భారత్‌లో 160 కంటే ఎక్కువ STCW ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్న సముద్ర శిక్షణ సంస్థలు ఉన్నాయి, ఇవి అంతర్జాతీయ స్థాయి శిక్షణను అందిస్తున్నాయి.

భారతీయ నావికులు, ముఖ్యంగా అధికారుల సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న షిప్పింగ్ కంపెనీలు ఇష్టపడతాయి.

ప్రభుత్వం కంటిన్యూయస్ డిశ్చార్జ్ సర్టిఫికేట్ (CDC) మరియు ఇతర సర్టిఫికేట్ల ప్రక్రియను డిజిటలైజ్ చేసింది, దీనివల్ల నియామకం, మోహరింపు వేగవంతమయ్యాయి.

మర్చంట్ షిప్పింగ్ యాక్ట్ 2025 వంటి సంస్కరణలు సముద్ర రంగాన్ని మరింత ఆధునికంగా, పోటీతత్వంతో కూడుకున్నదిగా మార్చాయి.

భారతీయ సముద్ర నిపుణుల ఇంగ్లీష్ భాషా ప్రావీణ్యం మరియు సాంకేతిక నైపుణ్యం గ్లోబల్ కంపెనీలకు వారిని మొదటి ఎంపికగా మారుస్తున్నాయి.

మహిళా నావికుల సంఖ్య కూడా పెరిగింది

సముద్ర రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యం కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది. 2021లో మహిళా నావికుల సంఖ్య దాదాపు 1,600 కాగా, అది ఇప్పుడు పెరిగి దాదాపు 7 వేలకు చేరింది. సముద్ర రంగం ఇప్పుడు మహిళలకు కూడా వేగంగా అవకాశాలను కల్పిస్తోందని ఇది సూచిస్తుంది.

భారత్‌కు దీనివల్ల ఏం ప్రయోజనం?

ప్రపంచంలో భారతీయ నావికుల సంఖ్య పెరగడం వల్ల భారత్‌కు అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. ఇందులో మొదటి ప్రయోజనం విదేశీ మారకద్రవ్యం భారత్‌కు రావడం, ఎంతమంది నావికులు మోహరింపబడి ఉంటే అంత విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని భారత్‌కు పంపుతారు.

సముద్ర రంగం యువతకు అధిక వేతనాలతో కూడిన ఉద్యోగాలకు పెద్ద వనరుగా మారుతోంది.

ఏదైనా రంగంలో ఒక దేశ భాగస్వామ్యం పెరిగినప్పుడు, అంతర్జాతీయ విధానాలపై దాని ప్రభావం కూడా పెరుగుతుంది.

భారత్ భాగస్వామ్యం పెరగడం వల్ల అంతర్జాతీయ సముద్ర సంస్థ (IMO) లో దానికి మరింత ప్రభావవంతమైన పాత్ర లభించవచ్చు.

ప్రభుత్వ మిషన్ 20% ఏమిటి?

దశాబ్దం చివరి నాటికి గ్లోబల్ మెరైన్ వర్క్‌ఫోర్స్‌లో భారత్ వాటాను 20 శాతానికి చేర్చడమే దీని లక్ష్యం. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధిస్తే, భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సముద్ర మానవ వనరుల కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారుతుంది.