న్యూఢిల్లీ/భువనేశ్వర్: బదిలీ ఉత్తర్వులను ధిక్కరించడం కేవలం క్రమశిక్షణారాహిత్యం మాత్రమే కాదని, అది ప్రభుత్వ సేవలకు విఘాతం కలిగిస్తుందని ఒరిస్సా హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులను చూసుకోవాలనే కారణంతో బదిలీని నిరాకరించిన బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా అధికారిణిని విధుల నుండి తొలగించడాన్ని కోర్టు సమర్థించింది. ఈ సందర్భంగా జస్టిస్ కృష్ణ ఎస్. దీక్షిత్ మరియు జస్టిస్ చిత్తరంజన్ దాష్లతో కూడిన ధర్మాసనం సాహితీవేత్తల సూక్తులతో కూడిన ఆసక్తికరమైన తీర్పును వెలువరించింది.
ఖలీల్ జిబ్రాన్ కవితతో హితబోధ: లెబనీస్-అమెరికన్ రచయిత ఖలీల్ జిబ్రాన్ రాసిన ‘ఆన్ వర్క్’ (పని గురించి) అనే కవితను ధర్మాసనం ఉటంకించింది:
“మీరు ప్రేమతో పని చేయలేక, కేవలం అయిష్టతతోనే చేయాల్సి వస్తే.. ఆ పనిని వదిలేసి దేవాలయ ద్వారం వద్ద కూర్చుని, సంతోషంతో పని చేసేవారు వేసే భిక్షను స్వీకరించడం మేలు.”
అలాగే, అమెరికన్ కవయిత్రి ఎల్లెన్ స్టార్గిస్ హూపర్ మాటలను కూడా కోర్టు ప్రస్తావించింది: “నేను నిద్రలో జీవితం అంటే అందం అని కలగన్నాను; మేల్కొన్న తర్వాత జీవితం అంటే బాధ్యత (Duty) అని తెలుసుకున్నాను.”
కేసు నేపథ్యం: ఇతిశ్రీ నాథ్ అనే మహిళా అధికారిణి 2011లో బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడాలో జూనియర్ మేనేజర్గా చేరారు. అప్పటి నుండి ఆమె భువనేశ్వర్ ప్రాంతంలోనే పనిచేశారు. 2019లో ఆమెను గుజరాత్లోని గోధ్రా ప్రాంతానికి బదిలీ చేస్తూ ఉత్తర్వులు వచ్చాయి. అయితే, తన తల్లిదండ్రులను చూసుకోవాలని ఆమె బదిలీని నిరాకరించారు. దీనిపై బ్యాంక్ క్రమశిక్షణా చర్యలు చేపట్టి ఆమెను విధుల నుండి తొలగించింది.
కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు:
- నైతిక సూత్రాలు: “సహజ న్యాయ సూత్రాలు” (Natural Justice) అనే పదాన్ని వేద మంత్రంలా పఠిస్తే సరిపోదని, అందులో లోపం ఉందని నిరూపించే బలమైన ఆధారాలు ఉండాలని కోర్టు పేర్కొంది.
- వృత్తిపరమైన అవాంతరాలు: ఉద్యోగులు ఒకే చోట తిష్ట వేయాలని బదిలీలను ధిక్కరిస్తే, బ్యాంకింగ్ వంటి ప్రజా సేవా రంగాలు తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
- వాస్తవాల దాపరికం: పిటిషనర్ తన తోబుట్టువుల వివరాలను దాచిపెట్టారని కోర్టు గుర్తించింది. ఆమె సోదరుడు ఒక వైద్యుడని, అతను తల్లిదండ్రులను చూసుకోగలడని భావించడానికి తగిన కారణాలు ఉన్నాయని పేర్కొంది.
- తీవ్రమైన శిక్ష కాదు: సుదీర్ఘకాలం పాటు విధులకు అనధికారికంగా గైర్హాజరు కావడం మరియు బదిలీని నిరాకరించడం దృష్ట్యా, ఆమెను తొలగించడం సరైన నిర్ణయమేనని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.
ముగింపు: “స్వచ్ఛమైన మనసు, స్వచ్ఛమైన ఆలోచనలతో కోర్టును ఆశ్రయించని వారికి న్యాయస్థానం నుండి ఊరట లభించదు” అని వ్యాఖ్యానిస్తూ పిటిషనర్ దాఖలు చేసిన అప్పీల్ను ధర్మాసనం కొట్టివేసింది. అఖిల భారత స్థాయిలో పనిచేసే బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో బదిలీలు సహజమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.