యుద్ధ వార్తలు వచ్చినప్పుడు మనం తరచుగా వినే మాట ‘బంకర్’. ప్రజలు మరియు పాలకులు బాంబు దాడులు, మిసైళ్ల నుండి రక్షణ పొందేందుకు నిర్మించుకునే సురక్షిత స్థావరాలే ఇవి. సాధారణ బాంబులు లేదా మిసైళ్లు వీటిని ఏమీ చేయలేవు. అత్యంత విధ్వంసకర దాడులను కూడా తట్టుకునే ఈ బంకర్లను ఎలా నిర్మిస్తారు? వాటిలో వాడే వస్తువులు ఏమిటి? అనే ఆసక్తికర విషయాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
నిర్మాణ ప్రక్రియ: బంకర్ల నిర్మాణం ఎంతో అనుభవం ఉన్న నిపుణుల పర్యవేక్షణలో జరుగుతుంది. దీనికోసం మొదట వరద ముప్పు లేని, భూగర్భ జలమట్టం తక్కువగా ఉన్న గట్టి నేలను ఎంపిక చేస్తారు. అణు దాడుల సమయంలో వెలువడే రేడియేషన్‌ను అడ్డుకోవడానికి కనీసం మూడు అడుగుల లోతు నుండి వందల అడుగుల లోతు వరకు వీటిని తవ్వుతారు. శత్రువుల కంట పడకుండా ఈ పనులన్నీ అత్యంత రహస్యంగా జరుగుతాయి.
వీటి నిర్మాణంలో స్టీల్ మరియు రీన్‌ఫోర్స్డ్ కాంక్రీటును ఉపయోగిస్తారు. గోడలు, పైకప్పు ఎంతో మందంగా ఉండి, శక్తివంతమైన పేలుళ్ల ప్రకంపనలను తట్టుకునేలా ఉంటాయి. నిర్మాణం పూర్తయ్యాక అక్కడ బంకర్ ఉన్నట్లు కూడా తెలియకుండా పైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు.
లోపల ఉండే సౌకర్యాలు: బంకర్లు భూమికి చాలా లోతులో ఉంటాయి కాబట్టి గాలి కోసం ప్రత్యేక ‘ఎయిర్ ఫిల్ట్రేషన్ సిస్టమ్’, నీటి సరఫరా, ఆహార నిల్వలు, మెడికల్ కిట్లు మరియు విద్యుత్తు కోసం జనరేటర్లు వంటివి ఏర్పాటు చేస్తారు. అత్యవసర సమయంలో త్వరగా లోపలికి వెళ్లడానికి, బయటకు రావడానికి వీలుగా ప్రత్యేక తలుపులు ఉంటాయి. కొన్నిచోట్ల ఒక బంకర్ నుండి మరో బంకర్‌కు వెళ్లేందుకు సొరంగాలు కూడా ఉంటాయి.
బంకర్ బస్టర్ బాంబుల ముప్పు: బంకర్లు సురక్షితమే అని భావించినా, ఆధునిక కాలంలో ‘బంకర్ బస్టర్’ (Bunker Buster) బాంబుల రాకతో పరిస్థితి మారింది. ఇవి సాధారణ బాంబుల్లా ఉపరితలంపై పేలకుండా, నేలను, బండరాళ్లను, కాంక్రీటును చీల్చుకుంటూ భూమి లోపలికి దూసుకెళ్లి అక్కడ పేలుతాయి. 2000 కిలోల కంటే ఎక్కువ బరువుండే ఈ బాంబులు జీపీఎస్ సహాయంతో లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా తాకుతాయి.
ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఇరాన్ భూగర్భ మిసైల్ కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని అమెరికా ‘GBU-72’ బంకర్ బస్టర్ బాంబులను ఉపయోగిస్తోంది. ఇరాన్ నాయకత్వాన్ని మరియు వారి క్రూయిజ్ మిసైళ్లను ధ్వంసం చేయడానికి అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఈ బాంబులను ప్రయోగిస్తున్నట్లు సమాచారం.