దాదాపు ప్రతి ఇంట్లోనూ ఎంతో కొంత బంగారం ఉంటుంది. పండగలకు, పెళ్లిళ్లకు నగలు ధరించడం లేదా అవసరానికి వాటిని అమ్మి నగదు పొందడం భారతీయులకు అలవాటు. అందుకే బంగారాన్ని సురక్షితమైన పెట్టుబడిగా భావిస్తారు.
ప్రస్తుతం బంగారం ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. దీంతో పాత నగలు అమ్మితే భారీగా డబ్బు వస్తుందని చాలా మంది ఆశగా దుకాణానికి వెళ్తారు. ఉదాహరణకు, 2 తులాల నగలకు కనీసం రెండున్నర లక్షల రూపాయలు వస్తాయని లెక్కలు వేసుకుంటారు. కానీ, దుకాణదారుడు ఆ నగలను కరిగించి, చేతిలో పెట్టే మొత్తాన్ని చూసి షాక్‌కు గురవుతుంటారు. “ఇంత బంగారం ఉంటే ఇన్ని తక్కువ డబ్బులా?” అని అనుమానం వస్తుంది. అయితే, దీని వెనుక కొన్ని వ్యాపార సూత్రాలు మరియు రహస్యాలు ఉన్నాయి.
నగలు అమ్మేటప్పుడు డబ్బులు తగ్గడానికి ప్రధాన కారణాలు:
1. ‘శుద్ధత’ మరియు ‘క్యారెట్’ లో వ్యత్యాసం మనం ధరించే నగలు ఎప్పుడూ 100% స్వచ్ఛమైనవి కావు. సాధారణంగా నగలు 22 క్యారెట్ల బంగారంతో చేస్తారు. అంటే మీ వద్ద 10 తులాల నగలు ఉంటే, అందులో 9 తులాలు మాత్రమే స్వచ్ఛమైన బంగారం ఉంటుంది. మిగిలిన ఒక తులం రాగి లేదా జింక్ వంటి ఇతర లోహాలు కలుపుతారు. నగలు కరిగించినప్పుడు ఈ ఇతర లోహాలను తీసివేస్తారు, కేవలం స్వచ్ఛమైన బంగారానికే మీకు డబ్బు చెల్లిస్తారు.
2. కరిగించేటప్పుడు వచ్చే ‘తరుగు’ (Melting Loss) బంగారాన్ని అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగించినప్పుడు, వేడి కారణంగా చాలా స్వల్ప పరిమాణంలో బంగారం ఆవిరైపోతుంది లేదా నాశనం అవుతుంది. దీనిని ‘మెల్టింగ్ లాస్’ అంటారు. ఇది చాలా తక్కువైనప్పటికీ, తుది బరువుపై ప్రభావం చూపుతుంది.
3. అతికించే చోట వాడే ‘టాకీ’ (Solder) హారాలు, గొలుసులు లేదా కమ్మలు చేసేటప్పుడు వివిధ భాగాలను అతికించడానికి వేరే రకమైన లోహాన్ని వాడుతారు. దీనిని ‘టాకీ’ లేదా ‘సోల్డర్’ అంటారు. ఇది స్వచ్ఛమైన బంగారం కాదు. నగలను కరిగించినప్పుడు ఈ అతికించిన లోహానికి ఎలాంటి విలువ ఉండదు, దీనివల్ల మీ నగ బరువులో కోత పడుతుంది.
4. రాళ్లు, కుందన్లు మరియు మేకింగ్ ఛార్జీలు నగలకు ఉండే అందమైన రాళ్లు, ముత్యాలు లేదా కుందన్లను కొనేటప్పుడు బంగారం ధరకే కొంటాము. కానీ అమ్మేటప్పుడు దుకాణదారుడు వాటిని తీసివేసి, కేవలం బంగారం బరువునే పరిగణనలోకి తీసుకుంటాడు. ముఖ్యంగా, మీరు నగలు కొన్నప్పుడు చెల్లించిన ‘మేకింగ్ ఛార్జీలు’ (తయారీ కూలి) అమ్మేటప్పుడు తిరిగి రావు.
5. హాల్‌మార్క్ లేకపోతే రెట్టింపు నష్టం మీ నగలపై హాల్‌మార్క్ (Hallmark) ముద్ర లేకపోతే, దుకాణదారుడు దాని స్వచ్ఛతపై అనుమానం వ్యక్తం చేయవచ్చు. అప్పుడు బంగారం ఎంత బాగున్నా, తక్కువ క్యారెట్ల కింద లెక్కగట్టి తక్కువ ధర ఇచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
మోసపోకుండా ఉండాలంటే ఈ జాగ్రత్తలు తీసుకోండి:
- బంగారం అమ్మేముందు రెండు మూడు వేర్వేరు దుకాణాల్లో బరువు మరియు స్వచ్ఛతను తనిఖీ చేయండి.
- వీలైనంత వరకు మీరు ఏ దుకాణంలో బంగారం కొన్నారో, అక్కడే అమ్మడానికి ప్రయత్నించండి.
- భవిష్యత్తులో పూర్తి ధర పొందాలంటే ఎప్పుడూ హాల్‌మార్క్ ఉన్న నగలే కొనండి.