బంగ్లాదేశ్‌కు భారత్ ఎంత అప్పు ఇచ్చింది? ఆ సొమ్మును తిరిగి ఎలా వసూలు చేస్తారు?

పొరుగు దేశం బంగ్లాదేశ్ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ఆర్థిక ఒత్తిడి మరియు విదేశీ అప్పుల భారంతో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ఈ క్రమంలో అభివృద్ధి పనుల కోసం బంగ్లాదేశ్‌కు బిలియన్ల డాలర్ల సాయం అందించిన భారత్ పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తోంది. అయితే, భారత్ ఇచ్చిన ఈ అప్పు సురక్షితమేనా? ఒకవేళ పరిస్థితులు మరింత దిగజారితే ఈ సొమ్మును ఎలా వసూలు చేస్తారు? అనేది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది.

భారత్-బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక సంబంధాల నేపథ్యం: గడిచిన దశాబ్ద కాలంలో భారత్.. బంగ్లాదేశ్‌లో మౌలిక సదుపాయాలు, రైల్వేలు, రోడ్లు, ఇంధనం మరియు రక్షణ రంగాల అభివృద్ధి కోసం భారీగా రుణాలను అందించింది. ఈ సాయం ప్రధానంగా లైన్ ఆఫ్ క్రెడిట్ (Line of Credit – LoC) ద్వారా అందించబడింది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం బంగ్లాదేశ్ అభివృద్ధికి తోడ్పడటమే కాకుండా, ప్రాంతీయ అనుసంధానాన్ని (Connectivity) బలోపేతం చేయడం.

భారత్ ఇప్పటివరకు ఎంత అప్పు ఇచ్చింది? అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, భారత్ ఇప్పటివరకు బంగ్లాదేశ్‌కు సుమారు 8 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 67,000 కోట్లు) కంటే ఎక్కువ రుణాన్ని ఇచ్చింది.

• 2010 నుండి: రైల్వేల ఆధునీకరణ, ఓడరేవుల అభివృద్ధి, రోడ్డు ప్రాజెక్టులు మరియు విద్యుత్ సరఫరా వంటి పథకాల కోసం వివిధ దశల్లో ఈ నిధులను సమకూర్చింది.
• రక్షణ రంగం: బంగ్లాదేశ్ సైనిక అవసరాల కోసం కూడా ప్రత్యేకంగా ఒక లైన్ ఆఫ్ క్రెడిట్ కేటాయించబడింది.

అప్పు నిబంధనలు ఎలా ఉన్నాయి? భారత్ ఈ రుణాలను వాణిజ్య బ్యాంకులతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ వడ్డీ రేటుకే ఇచ్చింది. వీటిని తిరిగి చెల్లించడానికి సుదీర్ఘ కాలపరిమితిని కూడా ఇచ్చింది. అందుకే వీటిని లాభాపేక్షతో కూడిన రుణాలుగా కాకుండా, ‘స్నేహపూర్వక రుణాలు’గా పరిగణిస్తారు.

బంగ్లాదేశ్ ప్రస్తుత ఆర్థిక పరిస్థితి: ఇటీవలి కాలంలో బంగ్లాదేశ్ విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు (Foreign Exchange Reserves) తగ్గిపోవడం, దిగుమతుల ఒత్తిడి మరియు అంతర్జాతీయంగా డాలర్ ధర పెరగడం వల్ల ఆ దేశ ఆర్థిక పరిస్థితి ఇబ్బందుల్లో పడింది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ అప్పు సకాలంలో తిరిగి వస్తుందా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

అప్పు వసూలు చేసే మార్గాలు:

1. వాయిదాల పద్ధతి: ముందుగా నిర్ణయించిన రీపేమెంట్ షెడ్యూల్ ప్రకారం బంగ్లాదేశ్ ఈ సొమ్మును వాయిదాల రూపంలో చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
2. ప్రాజెక్టుల ద్వారా ఆదాయం: ఏ ప్రాజెక్టుల కోసం (రైల్వే లేదా ఇంధనం) అప్పు ఇచ్చారో, ఆ ప్రాజెక్టుల నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని అప్పు తీర్చడానికి ఉపయోగించవచ్చు.
3. దౌత్యపరమైన చర్చలు: ఒకవేళ బంగ్లాదేశ్ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉంటే, దౌత్య సంబంధాల ద్వారా రీపేమెంట్ గడువును పెంచడం లేదా ఇతర పద్ధతుల్లో సర్దుబాటు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.