నేపథ్యం: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1, ఆదివారం నాడు వరుసగా తొమ్మిదోసారి బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. బడ్జెట్ ప్రసంగం ముగియగానే సామాన్యుల్లో ఏ వస్తువులు చౌకయ్యాయి, వేటి ధరలు పెరిగాయనే ఆసక్తి మొదలైంది.
ఏవి ప్రియం? (ధరలు పెరిగినవి):
- మద్యం, సిగరెట్లు మరియు పొగాకు: దేశంలో మద్యం తాగే వారి సంఖ్య చాలా పెద్దది. తాజా బడ్జెట్ నిర్ణయాలతో మద్యం ధరలు పెరగనున్నాయి. సిగరెట్లు మరియు పొగాకు ఉత్పత్తులపై టాక్స్ మరియు ఎక్సైజ్ డ్యూటీని పెంచారు. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం 40% GSTతో పాటు అదనపు సెస్ మరియు ఎక్సైజ్ సుంకాలు తోడయ్యాయి. సిగరెట్లపై ప్రతి స్టిక్‌కు అదనపు ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి.
- TCS పెంపు: బడ్జెట్ 2026-27లో మద్యం స్క్రాప్ మరియు ఖనిజాల అమ్మకాలపై ‘టాక్స్ కలెక్టెడ్ ఎట్ సోర్స్’ (TCS) రేటును 1% నుండి 2%కి పెంచారు.
ఏవి చౌక? (ధరలు తగ్గినవి):
- అత్యవసర మందులు: ఆరోగ్య రంగానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ క్యాన్సర్ మరియు డయాబెటిస్ వంటి తీవ్రమైన వ్యాధుల చికిత్సలో వాడే మందుల ధరలను తగ్గిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. దీనివల్ల లక్షలాది మంది రోగులకు ఊరట లభిస్తుంది.
- స్మార్ట్‌ఫోన్లు మరియు టాబ్లెట్లు: ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ను ప్రోత్సహించడానికి దేశీయంగా తయారయ్యే స్మార్ట్‌ఫోన్లు, టాబ్లెట్లపై రాయితీలు ఇచ్చారు. ఫలితంగా వీటి ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
- క్రీడా సామాగ్రి: క్రీడాకారులను ప్రోత్సహించడానికి క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్ వంటి క్రీడా పరికరాల ధరలను అందుబాటులోకి తెచ్చేలా నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు.