కోల్కతా: సోమవారం వెలువడిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాల్లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఓటమి పాలైనప్పటికీ, ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ రాజీనామా చేయడానికి నిరాకరించడంతో పశ్చిమ బెంగాల్ మునుపెన్నడూ లేని రాజ్యాంగ పోరాటం దిశగా సాగుతోంది.
కొత్తగా ఎన్నికైన బీజేపీ ప్రభుత్వం శనివారం ప్రమాణ స్వీకారం చేసే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ ఎస్.వై. ఖురేషి ‘ది టెలిగ్రాఫ్ ఆన్లైన్’తో మాట్లాడుతూ.. ఇలాంటి అరుదైన పరిస్థితుల్లో ముఖ్యమంత్రి రాజీనామా చేయాలని కోరే అధికారం గవర్నర్కు ఉంటుందని తెలిపారు. ఒకవేళ సీఎం రాజీనామా చేయకపోతే, రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందని పేర్కొంటూ గవర్నర్ ఆర్టికల్ 356 (రాష్ట్రపతి పాలన)ను ప్రయోగించవచ్చని ఆయన వివరించారు.
“ఒకటి లేదా రెండు రోజుల వ్యవధి కోసమైనా, ఇలాంటి స్థితిలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించే అవకాశమే ఎక్కువగా ఉంది. ప్రస్తుత అసెంబ్లీ గడువు ముగిసిన తర్వాత దానిని రద్దు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఒకే సమయంలో ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు అధికారంలో ఉండటం సాధ్యం కాదు” అని ఖురేషి అన్నారు.
ఎన్నికల ఫలితాలు మరియు మమత వాదన
ఈ ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఘనవిజయం సాధించగా, మమతా బెనర్జీ తన సొంత నియోజకవర్గమైన భవానిపూర్లో తన ప్రత్యర్థి సువేందు అధికారి చేతిలో 15,000 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. అయినప్పటికీ, “మేము ఓడిపోలేదు, నేను రాజీనామా చేయను” అని మమత మంగళవారం జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో స్పష్టం చేశారు. ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయని, తనను మరియు తన పార్టీ ప్రతినిధులను కౌంటింగ్ కేంద్రం నుండి బలవంతంగా బయటకు పంపించారని ఆమె ఆరోపించారు.
సాధారణంగా ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో, కొత్త ముఖ్యమంత్రి ప్రమాణ స్వీకారం చేసే వరకు పాత ముఖ్యమంత్రి ఆపద్ధర్మ (Caretaker) సీఎంగా కొనసాగుతారు. కానీ ఈసారి ఆ పరిస్థితి కనిపించడం లేదు.
గత అనుభవాలు మరియు నిపుణుల అభిప్రాయం
2005లో బీహార్లో రాబ్రీ దేవి హయాంలో ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాకపోవడంతో రాష్ట్రపతి పాలన విధించారు. ఆ తర్వాతే నితీష్ కుమార్ అధికారంలోకి వచ్చారు. సుప్రీంకోర్టు సీనియర్ న్యాయవాది సునీల్ ఫెర్నాండెజ్ మాట్లాడుతూ.. “రాజీనామా చేయకుండా మొండికేయడం వల్ల మమతకు వచ్చే లాభమేమీ లేదు, ఇది కేవలం రాజ్యాంగపరమైన గందరగోళానికి మాత్రమే దారితీస్తుంది” అని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఒకవేళ ఆమె రాజీనామా చేయకపోతే, బీజేపీ ప్రభుత్వం ప్రమాణ స్వీకారం చేసే ముందు కొద్ది గంటల పాటు రాష్ట్రపతి పాలన విధించాల్సి రావచ్చు. రాజ్యాంగం ప్రకారం, అసెంబ్లీలో మెజారిటీ ఉన్నంత వరకే ముఖ్యమంత్రి పదవిలో ఉండగలరని ఖురేషి గుర్తు చేశారు. 294 స్థానాలకు గాను బీజేపీ 207 గెలుచుకోగా, టీఎంసీ కేవలం 80 స్థానాలకే పరిమితమైంది. అంటే మమతా ప్రభుత్వం అసెంబ్లీలో విశ్వాసాన్ని కోల్పోయినట్లే.
“స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటి నుండి మనం ఇలాంటి పరిస్థితిని ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఏ ముఖ్యమంత్రీ పదవి నుండి దిగిపోవడానికి నిరాకరించలేదు” అని కలకత్తా హైకోర్టు సీనియర్ న్యాయవాది జయంత నారాయణ్ ఛటర్జీ వ్యాఖ్యానించారు.