‘బ్రెయిన్ రాట్’ (Brain Rot) అనేది వైద్యపరంగా గుర్తించిన ఒక వ్యాధి లేదా మెదడు నిజంగా కుళ్ళిపోయే శారీరక స్థితి కాదు. ఇంటర్నెట్‌లో నాణ్యత లేని, పనికిరాని విషయాలు లేదా మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే షార్ట్ వీడియోలు, మీమ్స్, ఇంటర్నెట్ వాడుక పదాలు (స్లాంగ్) వంటి వాటిని మితిమీరి చూడటం లేదా వాడటాన్ని సూచించడానికి ఈ పదం వాడుకలోకి వచ్చింది.
2024లో ఆక్స్‌ఫర్డ్ డిక్షనరీ కూడా “బ్రెయిన్ రాట్”ను ‘వర్డ్ ఆఫ్ ది ఇయర్’ (సంవత్సరపు ఉత్తమ పదం)గా ఎంపిక చేసింది.
అతివేగంగా సాగే షార్ట్ ఫార్మాట్ వీడియోలను నిరంతరం చూడటం వల్ల కొందరిలో ఏకాగ్రత లోపించడం (Attention Span తగ్గడం), నిద్రలేమి, చదువు లేదా పుస్తకాలు చదవడం వంటి ఎక్కువ సమయం కేటాయించాల్సిన పనులపై ఆసక్తి తగ్గడం లాంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. అయితే “బ్రెయిన్ రాట్” పేరుతో ఏదో నిర్దిష్టమైన మానసిక లేదా శారీరక వ్యాధి వచ్చేసిందని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు; ఇది ఒక ప్రవర్తనాపరమైన సమస్య మాత్రమే.
పిల్లలు, యువత ఈ కంటెంట్‌పై ఎక్కువ సమయం గడపడానికి ప్రధాన కారణం—సోషల్ మీడియా అల్గారిథమ్‌లు నిరంతరం కొత్త వీడియోలను చూపిస్తూ దృష్టిని వేగంగా ఆకర్షించడమే. దీనివల్ల ఒక వీడియో తర్వాత మరొకటి చూస్తూ గడిపే వ్యసనం ఏర్పడి, చదువు, శారీరక ఆటలు, నలుగురితో ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడటం వంటి వాటికి సమయం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
ఈ సమస్యను అరికట్టడానికి ఇంటర్నెట్‌ను పూర్తిగా నిషేధించకుండా, డిజిటల్ వినియోగంలో సమతుల్యతను (Digital Balance) తీసుకురావడం ముఖ్యం. రోజూ స్క్రీన్ సమయానికి (Screen Time) పరిమితులు విధించడం, నిద్రపోయే ముందు మొబైల్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, పుస్తకాలు చదవడం, బయట ఆరుబయట ఆటలాడటం, వ్యాయామం చేయడం, కుటుంబంతో సమయం గడపడం వంటి అలవాట్లను పెంపొందించుకోవాలి. ముఖ్యంగా పిల్లలు చూసే డిజిటల్ కంటెంట్‌పై తల్లిదండ్రులు ఓపెన్‌గా మాట్లాడుతూ, స్నేహపూర్వకంగా అవగాహన కల్పించడం ఎంతో మేలు చేస్తుంది.