న్యూఢిల్లీ: ‘ఒక ఏడాది పాటు బంగారం కొనకండి’ అని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ చేసిన విన్నపం దేశంలో బంగారంపై అనేక చర్చలకు దారితీసింది. మధ్య ప్రాచ్యం (Middle East)లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల ప్రభావం భారతదేశంపై పడకుండా ఉండేందుకు, బంగారం కొనుగోళ్లను తగ్గించాలని పీఎం మోదీ సూచించారు.
ప్రపంచంలోనే బంగారం ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకునే దేశాల్లో భారత్ ఒకటి. అయితే, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో దేశానికి బంగారం కంటే ముడి చమురు (Crude Oil) కొనుగోలు చేయడం అత్యవసరం. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు పెరుగుతుండటంతో దేశానికి అదనపు నిధుల అవసరం ఉంది, అందుకే ప్రభుత్వం బంగారంపై పెట్టుబడులను తగ్గించాలని కోరుతోంది.
సంక్షోభ సమయాల్లో ఆదుకున్న బంగారం
వచ్చే ఏడాది కాలం పాటు బంగారం కొనవద్దని ప్రధాని మోదీ దేశవ్యాప్తంగా విన్నవించారు. దేశం ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్నప్పుడు ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. గతంలో పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ ప్రభుత్వం నుండి నేటి నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం వరకు, క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో బంగారం దేశాన్ని ఆదుకుంది.
స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటి నుండి ప్రభుత్వాలు కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితులు ఎప్పుడు వచ్చాయో, బంగారం ఎలా ఆదుకుందో ఇప్పుడు చూద్దాం:
1. భారత్-చైనా యుద్ధం (1962): స్వాతంత్య్రం తర్వాత మొదటిసారిగా 1962లో భారత్-చైనా యుద్ధం సమయంలో బంగారం విషయంలో సంక్షోభం ఏర్పడింది. యుద్ధం వల్ల విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గిపోయాయి. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి మొరార్జీ దేశాయ్ ‘గోల్డ్ కంట్రోల్ యాక్ట్’ అమలు చేశారు. దీనివల్ల 14 క్యారెట్ల కంటే ఎక్కువ స్వచ్ఛత కలిగిన బంగారు ఆభరణాల తయారీపై నిషేధం విధించారు. దీనివల్ల అక్రమ రవాణా తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం భావించినప్పటికీ, ఈ నిర్ణయం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొంత నష్టం కలిగించింది.
2. బంగారం తాకట్టు పెట్టి దేశాన్ని కాపాడటం (1991): సాధారణ వ్యక్తికి డబ్బు అవసరమైనప్పుడు బంగారం తాకట్టు పెట్టడం చివరి మార్గంగా ఎలా భావిస్తారో, 1991లో భారత ప్రభుత్వం కూడా అదే స్థితికి చేరుకుంది. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ కాలంలో విదేశీ మారక నిల్వలు పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యాయి. కేవలం రెండు వారాల దిగుమతులకు సరిపడా నిధులు మాత్రమే మిగిలాయి. అప్పుడు ప్రభుత్వం బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ మరియు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ స్విట్జర్లాండ్లో 47 టన్నుల బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టి నిధులు సమకూర్చుకుంది. ఆనాటి ఆ కఠిన నిర్ణయమే దేశంలో ఆర్థిక సరళీకరణకు (Economic Liberalization) దారితీసింది.
3. రూపాయి విలువ పతనం మరియు 80:20 స్కీమ్ (2013): 2013లో డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ వేగంగా పడిపోతున్నప్పుడు మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం బంగారం దిగుమతి సుంకాన్ని 10 శాతానికి పెంచింది. బంగారం దిగుమతులను నియంత్రించడానికి ’80:20 స్కీమ్’ ప్రవేశపెట్టింది. అంటే, 100 కిలోల బంగారం దిగుమతి చేసుకుంటే, అందులో 80 కిలోలు మాత్రమే దేశంలో అమ్మాలి, మిగిలిన 20 కిలోలను ఎగుమతి చేయడం తప్పనిసరి. దీనివల్ల కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) తగ్గింది. అయితే, 2014లో మోదీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చాక ఈ స్కీమ్ను రద్దు చేసింది.
‘ఒక ఏడాది పాటు బంగారం కొనకండి’
ప్రస్తుతం మధ్య ప్రాచ్యంలో యుద్ధం మళ్ళీ సవాలుగా మారింది. దీని నుండి బయటపడటానికి ప్రధాని మోదీ దేశవాసులకు పిలుపునిచ్చారు. ప్రజలు బంగారంపై పెట్టుబడిని తగ్గిస్తే, విదేశీ మారక నిల్వలను ముడి చమురు దిగుమతి కోసం ఉపయోగించుకోవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.