భారతదేశంలో వ్యవసాయానికి ఉపయోగించని భూమికి సంబంధించిన గణాంకాలు అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. 2023-24 సంవత్సరపు ప్రభుత్వ భూ వినియోగ డేటా ప్రకారం, సుమారు 1.66 కోట్ల హెక్టార్ల భూమి బంజరుగా మరియు వ్యవసాయానికి పనికిరానిదిగా వర్గీకరించబడింది.
అదే సమయంలో, సుమారు 1.16 కోట్ల హెక్టార్ల భూమిని సరైన పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేస్తే వ్యవసాయానికి ఉపయోగపడే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఈ రెండు విభాగాలను కలిపితే సుమారు 2.82 కోట్ల హెక్టార్ల భూమిలో అభివృద్ధికి లేదా ఇతర ప్రత్యామ్నాయ మెరుగైన వినియోగానికి అవకాశం ఉందని చెప్పవచ్చు.
అయితే 2.82 కోట్ల హెక్టార్ల భూమిని నేరుగా వ్యవసాయ భూమిగా మార్చవచ్చని దీని అర్థం కాదు. ఆయా ప్రాంతాల నేల స్వభావం, నీటి లభ్యత, వాతావరణం మరియు పర్యావరణ అవసరాలను బట్టి భూమి భవిష్యత్తు వినియోగాన్ని నిర్ణయించాలి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం కంటే చెట్లు పెంచడం, పచ్చికబయళ్లను సంరక్షించడం, నీటి సంరక్షణ లేదా పశుపోషణ వంటివి మెరుగైన ప్రత్యామ్నాయాలు కావచ్చు.
భారతదేశం లాగానే ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా భూమి క్షీణత (Land degradation) ఆందోళన కలిగిస్తోంది. FAO యొక్క 2026 ‘స్టేట్ ఆఫ్ ది వరల్డ్స్ ఫారెస్ట్స్’ నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 1.56 బిలియన్ హెక్టార్ల భూమి క్షీణించిన స్థితిలో ఉంది. ఇందులో సుమారు 460 మిలియన్ హెక్టార్ల అడవులు కూడా కలిసి ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, 1990 నుండి 2025 వరకు సుమారు 489 మిలియన్ హెక్టార్ల అడవులు అటవీ నిర్మూలన కారణంగా కనుమరుగయ్యాయని FAO తెలిపింది.
జనాభా పెరుగుదల, పట్టణీకరణ, నిర్మాణ పనులు, భూ వినియోగంలో మార్పులు, వనరుల అతివినియోగం, వాతావరణ మార్పులు వంటి అనేక అంశాలు భూ క్షీణతకు కారణమవుతున్నాయి. భూమిని పునరుద్ధరించడం అంటే కేవలం అన్ని చోట్లా వ్యవసాయాన్ని పెంచడం మాత్రమే కాదు. నేల కోతను నివారించడం, నీటి వనరులను రక్షించడం, సహజ వృక్షసంపదను తిరిగి పెంచడం వంటి చర్యలు కూడా ఇందులో ఉంటాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2030 నాటికి కనీసం 470 మిలియన్ హెక్టార్ల భూమిని పునరుద్ధరించడానికి తగిన ప్రయత్నాలు అవసరమని FAO పేర్కొంది.

Leave a Reply