న్యూఢిల్లీ: అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో శనివారం భారత్కు చేరుకున్నారు. వాణిజ్యం, ఇంధనం మరియు వ్యూహాత్మక అంశాల్లో భారత్-అమెరికా సంబంధాలు ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో, ఈ పర్యటన ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఇరు దేశాల మధ్య దెబ్బతిన్న సంబంధాలను తిరిగి గాడిలో పెట్టడమే ఈ పర్యటన ప్రధాన ఉద్దేశమని భావిస్తున్నారు.
పర్యటన ముఖ్యాంశాలు: భారత పర్యటనలో భాగంగా మార్కో రూబియో ముందుగా మదర్ థెరిసా మానవీయ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సందర్శించారు. శనివారం సాయంత్రం ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో ఆయన భేటీ అయ్యారు. తన నాలుగు రోజుల పర్యటనలో ఆయన ఢిల్లీతో పాటు ఆగ్రా, జైపూర్ నగరాలను కూడా సందర్శించనున్నారు.
అమెరికాకు భారత్ ఎందుకు ముఖ్యం? రష్యా ప్రభావం మరియు హిందూ-ప్రశాంత మహాసముద్ర ప్రాంతంలో చైనా ఆధిపత్యాన్ని అడ్డుకోవడానికి భారత్ ఒక కీలక భాగస్వామిగా అమెరికా భావిస్తోంది. అయితే, మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ విధించిన భారీ సుంకాలు (Tariffs) ఈ ద్వైపాక్షిక బంధాన్ని దెబ్బతీశాయి. తాత్కాలిక ఒప్పందాల ద్వారా కొన్ని సుంకాలు తగ్గించినప్పటికీ, వాణిజ్యపరమైన ఉద్రిక్తతలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.
ప్రధానాంశాలు:
- క్వాడ్ సదస్సు: క్వాడ్ (భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా) శిఖరాగ్ర సదస్సు కోసం ట్రంప్ భారత్ రావాలని భారత్ భావించినా, వాణిజ్య విభేదాల వల్ల అది సాధ్యపడలేదు.
- ఇంధన దౌత్యం: రష్యా నుంచి చౌకగా లభిస్తున్న చమురుపై భారత్ ఆధారపడటం అమెరికాకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. అయితే, భారత ఇంధన అవసరాల్లో తమ వాటాను పెంచుకోవాలని, ముఖ్యంగా అమెరికా మరియు వెనిజులా నుండి ముడి చమురును భారత్కు పంపాలని అమెరికా ఆశిస్తోంది.
- వ్యాపార ఒప్పందాలు: ఫిబ్రవరిలో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం సుంకాలు తగ్గించినా, శాశ్వత వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు నెమ్మదిగా సాగుతున్నాయి. అమెరికా తన వస్తువులపై భారత్ విధిస్తున్న సుంకాలు మరియు నెమ్మదైన చర్చల పట్ల అసంతృప్తిగా ఉన్నట్లు సమాచారం.
ముందుకు సాగుతారా? నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, కేవలం మార్కో రూబియో పర్యటనతోనే సంబంధాలు పూర్తిగా మారిపోవు. ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం కొలిక్కి రాకపోవడం ఇరు దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక సంబంధాలపై ప్రభావం చూపుతోంది. అయినప్పటికీ, క్వాడ్ బృందం ‘స్వేచ్ఛా మరియు బహిరంగ హిందూ-ప్రశాంత’ ప్రాంతం కోసం కట్టుబడి ఉందని, కీలక ఖనిజాల సరఫరా మరియు భద్రతా సహకారంపై పనిచేస్తుందని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం స్పష్టం చేసింది.