ఇరాన్ మరియు అమెరికా మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా నౌకల రాకపోకలు మరోసారి నిలిచిపోయాయి. ముడి చమురును తీసుకెళ్తున్న భారతీయ జెండా కలిగిన రెండు నౌకలపై కాల్పులు జరగడం పరిస్థితిని మరింత తీవ్రం చేసింది.
ఈ ఘటనపై భారత్ తక్షణమే స్పందిస్తూ ఇరాన్ రాయబారిని పిలిపించి (Summon), భారత పౌరులు మరియు సముద్ర వాణిజ్య భద్రతపై తన తీవ్ర ఆందోళనను వ్యక్తం చేసింది.
హోర్ముజ్ పరిస్థితులపై 10 తాజా అంశాలు:
- కాల్పుల ఘటన: హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్తున్న రెండు భారతీయ నౌకల సమీపంలో అకస్మాత్తుగా కాల్పులు మొదలయ్యాయి. ఇవి సమీపంలో జరుగుతున్న ‘స్మాల్ ఆర్మ్స్ ఫైరింగ్’లో భాగంగా వచ్చి నౌకలకు తగిలాయని సమాచారం. అయితే క్రూ మెంబర్స్ ఎవరికీ గాయాలు కాలేదు.
- నౌకలకు స్వల్ప నష్టం: నౌకల ‘బ్రిడ్జ్ విండోస్’కు తూటాలు తగలడం వల్ల స్వల్ప నష్టం వాటిల్లింది. పెద్ద సాంకేతిక లోపాలు లేదా ప్రాణనష్టం జరగలేదని ప్రభుత్వ వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి.
- గన్బోట్ల కలకలం: ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)కి చెందిన రెండు గన్బోట్లు నౌక సమీపంలోకి వచ్చి కాల్పులు జరిపాయని ఒక ట్యాంకర్ కెప్టెన్ ఆరోపించారు. దీనిపై అధికారిక ధృవీకరణ రావాల్సి ఉంది.
- ఇరాన్ రాయబారికి సమన్లు: భారత విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఇరాన్ రాయబారి మొహమ్మద్ ఫతాలీని పిలిపించి నిరసన వ్యక్తం చేసింది. భారత విదేశీ వ్యవహారాల కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రి భారత నౌకల భద్రతను నిర్ధారించాలని డిమాండ్ చేశారు.
- గత సహకారం గుర్తుచేత: గతంలో ఇరాన్ భారత నౌకలకు సురక్షితమైన మార్గాన్ని కల్పించడంలో సహకరించిందని, అదే ప్రక్రియను తక్షణమే పునరుద్ధరించాలని భారత్ కోరింది.
- ఉద్దేశపూర్వక దాడి కాదా?: భారతీయ వర్గాల ప్రకారం, నౌకలను కావాలని లక్ష్యంగా చేసుకోలేదని, అవి ‘గురితప్పిన తూటాల’ (Stray bullets) వల్ల దెబ్బతిన్నాయని భావిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ భద్రతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
- UKMTO ధృవీకరణ: యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ (UKMTO) ఒమన్ తీరానికి 20 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో భద్రతాపరమైన ముప్పు ఉందని ధృవీకరించింది.
- రేడియో హెచ్చరికలు: హోర్ముజ్ జలసంధిని మళ్లీ మూసివేసినట్లు ఇరాన్ నావికాదళం నుండి రేడియో సందేశాలు అందాయని పలు నౌకలు పేర్కొన్నాయి. ఇది నావికులలో భయాందోళనలకు దారితీసింది.
- ఇరాన్ ప్రతినిధి స్పందన: భారత్లో ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ప్రతినిధి డాక్టర్ అబ్దుల్ మజీద్ హకీమ్ ఇలాహి మాట్లాడుతూ.. “భారత్-ఇరాన్ సంబంధాలు చాలా బలంగా ఉన్నాయి. ఈ కాల్పుల ఘటన గురించి నాకు సమాచారం లేదు. కానీ అంతా సద్దుమణుగుతుందని భావిస్తున్నాం. మాకు యుద్ధం వద్దు, శాంతి కావాలి” అని పేర్కొన్నారు.
- అమెరికాతో ఘర్షణ: అణు అంశంపై అమెరికా ఒత్తిడికి తలొగ్గేది లేదని ఇరాన్ నేతలు మొహమ్మద్ బాకర్ ఖాలిబాఫ్, సయీద్ ఖతీబ్జాదే ప్రకటించారు. ఇది ఈ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచే అవకాశం ఉంది.