న్యూఢిల్లీ: 2026లో ప్రపంచవ్యాప్త ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలలో భారతదేశం ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ప్రపంచంలోని అత్యంత వేడి ప్రదేశాల జాబితాలో మొదటి 20 స్థానాల్లో 19 భారత్లోనే నమోదయ్యాయి.
ఏప్రిల్ 21 మధ్యాహ్నం 12:21 గంటలకు ‘AQI.in’ విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం.. ఉపఖండం అంతటా తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలు కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 22 నుండి 24 వరకు హీట్వేవ్ (వడగాల్పులు) కొనసాగే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) హెచ్చరించింది. ఈ సమయంలో గరిష్ట ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగి 43°Cకి చేరుకోవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. సాధారణంగా ఉష్ణోగ్రత 40°C దాటినప్పుడు దానిని హీట్వేవ్గా ప్రకటిస్తారు.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేడి నగరాలు: ప్రస్తుతం బీహార్, ఒడిశా, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతున్నాయి.
- టాప్ 3: బీహార్లోని భాగల్పూర్, ఒడిశాలోని తాల్చేర్, పశ్చిమ బెంగాల్లోని అసన్సోల్ నగరాలు 44°C ఉష్ణోగ్రతతో ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేడి ప్రదేశాలుగా నిలిచాయి.
- బీహార్లోని బెగుసరాయ్, మోతీహరి, ముంగేర్, భోజ్పూర్, సివాన్ మరియు తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్లోని పలు ప్రాంతాల్లో 43°C ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది.
- టాప్ 20 జాబితాలో భారతదేశం వెలుపల ఉన్న ఏకైక ప్రాంతం నేపాల్లోని లుంబినీ మాత్రమే. ఇది ప్రస్తుత ప్రపంచ వేడి ర్యాంకింగ్స్లో భారతదేశం ఎంతటి తీవ్రతను ఎదుర్కొంటోందో స్పష్టం చేస్తోంది.
తీవ్రమైన వేడికి ప్రధాన కారణాలు: వాతావరణ నిపుణులు ఈ అసాధారణ వేడికి కొన్ని కీలక కారణాలను విశ్లేషించారు:
- తీవ్రమైన సౌరతాపం: ఏప్రిల్ నెలలో సూర్యరశ్మి నేరుగా భూమిని తాకడం వల్ల ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.
- నిర్మలమైన ఆకాశం: ఉత్తర మరియు మధ్య భారతంలో ఆకాశం మేఘాలు లేకుండా ఉండటం వల్ల సూర్యకిరణాలు అంతరాయం లేకుండా భూమిని వేడెక్కిస్తున్నాయి.
- మంచు తగ్గుదల: యురేషియా మరియు హిమాలయాల్లో శీతాకాలపు మంచు తక్కువగా కురవడం వల్ల భూమికి సూర్యరశ్మిని ప్రతిబింబించే (Reflect) శక్తి తగ్గింది. ఇది వేడిని మరింత పెంచుతోంది.
- సముద్ర గమనాలు: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉష్ణోగ్రతల మార్పులు వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేస్తూ చల్లటి గాలులను అడ్డుకుంటున్నాయి.
- పొడి గాలులు: వాయువ్య దిశ నుండి వీస్తున్న వేడి, పొడి గాలులు మేఘాలు ఏర్పడకుండా అడ్డుకుంటూ వేడిని తీవ్రం చేస్తున్నాయి.
ప్రాంతాల మధ్య వ్యత్యాసం: ఉత్తర మరియు మధ్య భారతం ఎండలతో అల్లాడుతుంటే, దక్షిణ మరియు ఈశాన్య భారతంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో తేమ కారణంగా ఉరుములతో కూడిన వర్షాలు కురుస్తున్నాయి. వాతావరణంలో పెరుగుతున్న ఈ మార్పులు భవిష్యత్తులో హీట్వేవ్ల తీవ్రత మరియు ఫ్రీక్వెన్సీ మరింత పెరుగుతుందనే సంకేతాలను ఇస్తున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రాబోయే వారాల్లో ప్రీ-మాన్సూన్ కార్యకలాపాలు మొదలైతే తప్ప ఈ ఎండల నుండి పెద్దగా ఉపశమనం లభించే అవకాశం లేదు.