న్యూఢిల్లీ: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన నైరుతి రుతుపవనాల రాకలో ఈ ఏడాది తీవ్ర జాప్యం నెలకొంది. జూన్ నెలాఖరుకు చేరువవుతున్నా, దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం నమోదు కావాల్సిన స్థాయిలో లేకపోవడంపై భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) మరియు శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితిని ధృవీకరిస్తూ, అంతరిక్షంలోని ఉపగ్రహాలు (Satellites) పంపిన తాజా చిత్రాలు విస్మయానికి గురిచేస్తున్నాయి.
భారత గగనతలంపై ఉండాల్సిన దట్టమైన వర్షమేఘాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడం గమనార్హం.
ఉపగ్రహ చిత్రాల్లోని కీలక అంశాలు:
సాధారణంగా జూన్ మధ్యభాగం నాటికి భారత ద్వీపకల్పం మరియు మధ్యభారత ప్రాంతాలు నైరుతి రుతుపవనాల ప్రభావంతో దట్టమైన మేఘావృతమై ఉండాలి. అయితే, ప్రస్తుత ఉపగ్రహ ఛాయాచిత్రాల విశ్లేషణ ప్రకారం, భారత వాతావరణం అసాధారణంగా నిర్మలంగా (Clear sky) కనిపిస్తోంది. అరేబియా సముద్రం మరియు బంగాళాఖాతం నుండి రావాల్సిన తేమతో కూడిన గాలులు మరియు వాయుగుండాల (Cyclonic Circulations) ప్రభావం ఈసారి చాలా తక్కువగా ఉండటమే ఇందుకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది. వర్షం కురిపించాల్సిన మేఘ వ్యవస్థలు సరిగ్గా అభివృద్ధి చెందడం లేదని చిత్రాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
రుతుపవనాల మందగమనానికి గల కారణాలు:
వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల విశ్లేషణ ప్రకారం, ఈ పరిస్థితికి పలు కారణాలు ఉన్నాయి:
- వాయుగుండాల బలహీనత: వాతావరణం ఎగువ పొరల్లో గాలుల దిశలో వచ్చిన అకస్మాత్ మార్పులు నైరుతి రుతుపవనాల వేగాన్ని దెబ్బతీశాయి.
- ఉష్ణోగ్రతల ప్రభావం: వాతావరణంలో పెరుగుతున్న సగటు ఉష్ణోగ్రతల వల్ల మేఘాలు ఘనీభవించి వర్షంగా మారే ప్రక్రియలో ఆటంకాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
- సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు: సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల్లో నెలకొన్న అసమానతలు, మేఘాలు తగినంత తేమను అంతర్భాగాల్లోని భూభాగాలకు చేరవేయకుండా అడ్డుకుంటున్నాయి. దీనివల్ల వర్షమేఘాలు భారత గగనతలంపై స్థిరంగా ఉండకుండా చెల్లాచెదురవుతున్నాయి.
కృషి, ఆర్థిక రంగాలపై ప్రభావం:
భారతదేశంలోని సాగునీటి అవసరాల్లో 50 శాతం కంటే ఎక్కువ భాగం నేరుగా వర్షాల పైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. జూన్ నెలలో వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడంతో ఇప్పటికే ఖరీఫ్ పంటల విత్తన ప్రక్రియ తీవ్రంగా ఆలస్యమైంది. ఇది కేవలం వ్యవసాయ రంగంపైనే కాకుండా, జలాశయాల నీటి నిల్వలపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో తాగునీటి ఎద్దడితో పాటు, విద్యుత్ ఉత్పత్తిలోనూ అంతరాయం కలిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
వాతావరణ శాఖ రాబోయే రోజుల్లో రుతుపవనాలు పుంజుకుంటాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, ఉపగ్రహాల నుండి అందుతున్న ప్రస్తుత డేటా మాత్రం తక్షణమే పరిస్థితి మెరుగుపడే సంకేతాలను చూపడం లేదు.