భారత చరిత్ర వేలాది మంది రాజులను చూసింది. వారిలో కొందరు వీరత్వంతో, మరికొందరు తమ క్రూరత్వంతో గుర్తింపు పొందారు. కానీ, ఒక రాజు మాత్రం తన ‘తెలివైన మూర్ఖత్వం’తో చరిత్రలో నిలిచిపోయారు. ఆయనే 1325 నుండి 1351 వరకు ఢిల్లీని పాలించిన 18వ సుల్తాన్ మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్.
తెలివైన మూర్ఖుడు (The Wise Fool): తుగ్లక్ గొప్ప పండితుడు, దూరదృష్టి గల పాలకుడు. కళలు, విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని ఎంతగానో ఆదరించారు. అరబిక్, పర్షియన్, సంస్కృతం వంటి భాషల్లో ప్రావీణ్యం ఉంది. అయితే, ఆయన అమలు చేసిన కొన్ని అనాలోచిత సంస్కరణలు దేశానికి భారీ నష్టాన్ని, ప్రజలకు కష్టాలను మిగిల్చాయి. అందుకే చరిత్రకారులు ఆయనను ‘తెలివైన మూర్ఖుడు’ అని పిలుస్తారు.
తుగ్లక్ చేసిన మూడు అతిపెద్ద తప్పులు:
1. రాజధాని మార్పు (ఢిల్లీ నుండి దౌలతాబాద్): ఆయన తీసుకున్న అత్యంత వివాదాస్పద నిర్ణయం రాజధానిని ఢిల్లీ నుండి దక్షిణాన ఉన్న దౌలతాబాద్‌కు మార్చడం. సామ్రాజ్యం మధ్యలో ఉండాలని ఆయన భావించారు. కానీ, కేవలం అధికారులనే కాకుండా, ఢిల్లీలోని ప్రజలందరినీ తరలిపోవాలని ఆదేశించారు. 700 మైళ్ల ఈ ప్రయాణంలో వేలాది మంది ప్రజలు ఆకలితో, అలసటతో దారిలోనే చనిపోయారు. తీరా అక్కడికి వెళ్ళాక వనరులు సరిపోక, మళ్ళీ అందరినీ ఢిల్లీకి వచ్చేయమని ఆదేశించారు. ఈ నిర్ణయం వల్ల ధన, ప్రాణ నష్టం భారీగా జరిగింది.
2. టోకెన్ కరెన్సీ (రాగి నాణేల ప్రయోగం): బంగారం, వెండి నిల్వలను కాపాడటానికి ఆయన రాగి మరియు ఇత్తడి నాణేలను ప్రవేశపెట్టారు. వీటికి వెండి నాణేలతో సమానమైన విలువ ఉంటుందని ప్రకటించారు. అయితే, నాణేల తయారీపై ప్రభుత్వానికి నియంత్రణ లేకపోవడంతో, ప్రజలు తమ ఇళ్లలోనే దొంగ నాణేలను తయారు చేయడం మొదలుపెట్టారు. దీనివల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలింది. చివరకు ఆ నాణేలను వెనక్కి తీసుకుని, వాటికి బదులుగా ఖజానా నుండి అసలు వెండి నాణేలను ఇవ్వాల్సి వచ్చింది.
3. పన్నుల పెంపు మరియు కరువు: గంగా-యమునా నదుల మధ్య ఉన్న సారవంతమైన ‘దోయాబ్’ ప్రాంతంలో పన్నులను భారీగా పెంచారు. దురదృష్టవశాత్తు అదే సమయంలో అక్కడ తీవ్రమైన కరువు వచ్చింది. పన్నులు కట్టలేక రైతులు పొలాలను వదిలి అడవులకు పారిపోయారు. ఇది తీవ్రమైన ఆహార కొరతకు, తిరుగుబాట్లకు దారితీసింది.
ముగింపు: 1351లో సింధు ప్రాంతంలో జరిగిన తిరుగుబాటును అణచివేస్తూ తుగ్లక్ మరణించారు. ఆయన మంచి ఉద్దేశంతోనే సంస్కరణలు చేపట్టినప్పటికీ, ప్రజల సాధకబాధకాలను ఆలోచించకుండా మొండిగా అమలు చేయడం వల్ల విఫలమయ్యారు. నేటికీ ఎవరైనా వింత నిర్ణయాలు తీసుకుంటే మన దేశంలో “తుగ్లక్ పాలన” అని వ్యంగ్యంగా అనడం ఆనవాయితీగా మారింది.