ప్రపంచపు పైకప్పుగా పిలిచే టిబెట్ పీఠభూమి కింద ఏదో వింతైన, భయంకరమైన మార్పులు జరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు తాజాగా గుర్తించారు. శాటిలైట్ డేటా ఆధారంగా వెల్లడైన ఈ నిజాలు దశాబ్దాల కాలంగా ఉన్న టెక్టానిక్ థియరీలను సవాలు చేస్తున్నాయి.
ముఖ్యమైన ఆవిష్కరణలు:
- ద్రవంలా మారుతున్న శిలలు: సాధారణంగా భూమి పైపొర (Crust) గట్టి రాళ్లతో నిర్మితమై ఉంటుందని భావిస్తాం. కానీ టిబెట్ కింద ఉన్న ప్లేట్లు ఘన పదార్థంలా కాకుండా, ప్రవహించే ద్రవంలా (Flowing Movement) ప్రవర్తిస్తున్నాయని కొత్త పరిశోధన వెల్లడించింది.
- తూర్పు వైపుగా కదలిక: ‘సెంటినెల్-1’ శాటిలైట్ డేటా ప్రకారం, టిబెట్ పీఠభూమి తూర్పు భాగం ఏటా 25 మిల్లీమీటర్ల వేగంతో తూర్పు దిశగా జరుగుతోంది. మరికొన్ని చోట్ల ఈ వేగం 10 మిల్లీమీటర్లుగా ఉంది. ఈ తేడాల వల్ల భూమి లోపల విపరీతమైన ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
- కున్లున్ ఫాల్ట్ (Kunlun Fault) బలహీనత: టిబెట్ అంతర్భాగం ఇంత వేగంగా కదలడానికి ‘కున్లున్ ఫాల్ట్’ బలహీనపడటమే కారణమని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. భారత, యూరేషియా పలకల ఘర్షణ వల్ల పుట్టే భారీ శక్తి ఈ బలహీనమైన మార్గం గుండా బయటకు రావడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
- నిలువు కదలికలు: భూమి ఉపరితలం కొన్ని చోట్ల 5 మిల్లీమీటర్ల మేర కుంగిపోతుంటే, మరికొన్ని చోట్ల 5 మిల్లీమీటర్ల మేర పైకి లేస్తోంది. ఈ నిలువు కదలికలు భవిష్యత్తులో రాబోయే భారీ భూకంపాలకు సంకేతంగా శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
భారత్ మరియు పొరుగు దేశాలపై ప్రభావం:
టిబెట్ పీఠభూమి సుమారు 25 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉంది. ఇది భారత్, పాకిస్థాన్, నేపాల్, భూటాన్ మరియు చైనా దేశాల సరిహద్దులను తాకుతుంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ‘కొలిజన్ జోన్’ (ఢీకొనే ప్రాంతం) అయిన ఇక్కడ జరిగే చిన్న మార్పు కూడా మొత్తం ఆసియా ఖండానికి ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు.
శాస్త్రవేత్తల విశ్లేషణ:
లీడ్ రిసర్చర్ ట్రిమ్ రైట్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒక ఖండం విపరీతమైన ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు తన ఆకారాన్ని ఎలా మార్చుకుంటుందో చెప్పడానికి ఇదే అత్యంత స్పష్టమైన చిత్రం. ఈ కొత్త డేటా సహాయంతో రాబోయే రోజుల్లో భూకంపాల ముప్పును ముందే అంచనా వేయడానికి మరియు విపత్తు నిర్వహణను మెరుగుపరచడానికి వీలవుతుంది.