దొంగతనానికి గురైన తర్వాత తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న స్థితిలో దొరికిన కారును ‘టోటల్ లాస్’ (పూర్తి నష్టం)గా పరిగణించాలని, క్లెయిమ్ మొత్తంలో కోతలు విధించడాన్ని సమర్థించుకోవడంలో భీమా సంస్థ విఫలమైందని ఢిల్లీ రాష్ట్ర వినియోగదారుల వివాదాల పరిష్కార కమిషన్ స్పష్టం చేసింది. జిల్లా కమిషన్ గతంలో ఇచ్చిన రూ. 1.8 లక్షల పరిహారాన్ని కమిషన్ సమర్థించింది.
జస్టిస్ సంగీత ధింగ్రా సెహగల్ (అధ్యక్షురాలు) మరియు పింకీ (సభ్యురాలు)లతో కూడిన బెంచ్, రిలయన్స్ జనరల్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ దాఖలు చేసిన అప్పీల్ను కొట్టివేస్తూ ఈ తీర్పునిచ్చింది.
ఘటన నేపథ్యం: 2015లో ఇంటి ముందు దొంగతనం
- కారు వివరాలు: శోభా భట్టి అనే మహిళకు చెందిన 2004 మోడల్ హోండా సిటీ ZX GXI కారు. దీని ఇన్సూర్డ్ డిక్లేర్డ్ వాల్యూ (IDV) సిఎన్జీ కిట్తో కలిపి రూ. 2.4 లక్షలుగా ఉంది.
- దొంగతనం: ఆగస్టు 28, 2015న తన నివాసం వద్ద కారు దొంగతనానికి గురైంది. దీనిపై ఆమె పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసి, సెప్టెంబర్ 1న ఇన్సూరెన్స్ క్లెయిమ్ చేశారు.
- రికవరీ: కొద్దిరోజుల తర్వాత గుర్గావ్లోని ఖిర్కీడౌలా వద్ద కారును గుర్తించగా, పోలీసులు దానిని రికవరీ చేసి ఢిల్లీకి తీసుకువచ్చారు. ‘సుపర్దారి’ (Superdari) ప్రక్రియ ద్వారా కారును యజమానికి అప్పగించారు.
గమనిక: ‘సుపర్దారి’ అనేది భారతీయ చట్టం (CrPC 451, 457) ప్రకారం, కోర్టులో కేసు పెండింగ్లో ఉన్నప్పుడు స్వాధీనం చేసుకున్న వస్తువులను తాత్కాలికంగా యజమానికి అప్పగించే ప్రక్రియ.
అసంపూర్తి మరమ్మతులు మరియు ఫిర్యాదు
కారు దొరికినప్పటికీ అది తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నదని యజమాని ఆరోపించారు. భీమా సంస్థ సూచన మేరకు ఒక అధీకృత వర్క్షాప్కు పంపగా, అక్కడ రూ. 45,000 వసూలు చేసి (రసీదు ఇవ్వకుండా) మరమ్మతులు చేసినప్పటికీ, కారు పాత స్థితికి రాలేదని ఆమె పేర్కొన్నారు. పూర్తి క్లెయిమ్ ఇచ్చేందుకు భీమా సంస్థ నిరాకరించడంతో ఆమె జిల్లా వినియోగదారుల కమిషన్ను ఆశ్రయించారు.
కమిషన్ తీర్పు సారాంశం
- టోటల్ లాస్: కారు దొరికిన స్థితి మరియు చేసిన మరమ్మతులు సరిగ్గా లేనందున, దీనిని ‘టోటల్ లాస్’ (పూర్తి నష్టం) కింద పరిగణించడం సమంజసమేనని కమిషన్ పేర్కొంది.
- అసంబద్ధ కోతలు: విడిభాగాల తరుగుదల (Depreciation) పేరుతో సర్వేయర్ వేసిన కోతలకు భీమా సంస్థ సరైన ఆధారాలు చూపలేదని కమిషన్ అభిప్రాయపడింది.
- పరిహారం: IDV విలువ రూ. 2.4 లక్షల నుండి 25% తరుగుదల తీసివేసి రూ. 1.8 లక్షలు చెల్లించాలని జిల్లా కమిషన్ ఇచ్చిన ఆదేశాలను సమర్థించింది.
- మానసిక వేదన: వేధింపులు, మానసిక ఆందోళన మరియు కోర్టు ఖర్చుల నిమిత్తం అదనంగా రూ. 20,000 చెల్లించాలని, 45 రోజుల్లోగా చెల్లించకుంటే 6% వడ్డీ వర్తిస్తుందని కమిషన్ స్పష్టం చేసింది.
భీమా సంస్థ వాదనలను కొట్టివేస్తూ, వినియోగదారుడి పక్షాన నిలిచిన జిల్లా కమిషన్ నిర్ణయం సరైనదేనని రాష్ట్ర కమిషన్ తన తుది తీర్పులో పేర్కొంది.