మనం నివసించే భూమి, మన చుట్టూ తిరిగే చంద్రుడు, మనం చుట్టూ తిరిగే సూర్యుడు, ఆ సూర్యుడు ఉండే పాలపుంత గెలాక్సీ.. ఇలా విశ్వంలో అంతా నిరంతరం తిరుగుతూనే ఉన్నాయి. “ఏదీ ఒకే చోట స్థిరంగా ఎందుకు ఉండదు? ఈ భ్రమణానికి శక్తి ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?” ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చాలా ఆసక్తికరంగా ఉండటమే కాకుండా, భౌతిక శాస్త్ర ప్రాథమిక సూత్రాలలో ఒకటిగా ఉంది.
దీనిని అర్థం చేసుకోవడానికి పెద్ద శాస్త్రవేత్త కావాల్సిన అవసరం లేదు. ఐస్ స్కేటింగ్ చేసేవారిని ఎప్పుడైనా గమనించారా? వారు చేతులు చాపి తిరిగేటప్పుడు నెమ్మదిగా, చేతులను శరీరానికి దగ్గరగా ముడుచుకున్నప్పుడు చాలా వేగంగా తిరుగుతారు. దీనినే భౌతిక శాస్త్రంలో ‘కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వ నియమం’ (Law of Conservation of Angular Momentum) అంటారు.
విశ్వం ఆవిర్భవించిన ప్రారంభ కాలంలో, అంతరిక్షంలో కేవలం భారీ వాయు మేఘాలు, ధూళి కణాలు మాత్రమే ఉండేవి. గురుత్వాకర్షణ శక్తి కారణంగా ఈ మేఘాలు ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొని, లోపలికి కుంచించుకుపోవడం ప్రారంభించాయి. అలా కుంచించుకుపోయే క్రమంలో—పైన చెప్పుకున్న స్కేటింగ్ ఉదాహరణలాగే—ఆ వాయు మేఘాల భ్రమణ వేగం పెరిగింది. ఈ వేగవంతమైన భ్రమణం నుండే మన సూర్యుడు, ఇతర గ్రహాలు ఏర్పడ్డాయి.
ప్రారంభంలో క్రమరహితంగా తిరుగుతున్న కణాలు, కాలక్రమేణా ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొని ఒక క్రమబద్ధమైన ఆకృతికి వచ్చాయి. పిజ్జా పిండిని చేతిలో పట్టుకుని తిప్పితే అది ఎలా వెడల్పుగా, ఫ్లాట్‌గా మారుతుందో, అలాగే మన సౌర కుటుంబం కూడా ఒక చదునైన ఆకృతిని పొందింది. అందుకే చాలా గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ ఒకే దిశలో తిరుగుతుంటాయి. ఇది ఏదో యాదృచ్ఛికంగా జరిగింది కాదు, కోట్లాది సంవత్సరాల భౌతిక శాస్త్ర సూత్రాల ఫలితం.
ఇలాంటి అద్భుతాలను కేవలం వ్యాసాల్లో చదివి ఆగిపోకండి. అంతరిక్ష విజ్ఞానంలోని నిజమైన థ్రిల్ మన కళ్లతో చూడటంలోనే ఉంది. శని గ్రహం చుట్టూ ఉన్న వలయాలను, గురు గ్రహం యొక్క చంద్రులను మీ ఇంటి మిద్దె నుండే చూడవచ్చు. నేర్చుకునే దశలో ఉన్నవారి కోసం తక్కువ ధరలో నాణ్యమైన టెలిస్కోప్‌లు ఆన్‌లైన్‌లో అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇది మీ పిల్లల శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంచడానికి ఒక గొప్ప బహుమతి అవుతుంది. స్టీఫెన్ హాకింగ్ లేదా కార్ల్ సాగన్ వంటి మేధావులు రాసిన పుస్తకాలు విశ్వం పట్ల మీ అవగాహనను పూర్తిగా మార్చేస్తాయి.
ఈ విశ్వంలో “స్థిరమైనది” అంటూ ఏదీ లేదు. పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్ల నుండి, అంతరిక్షంలోని గెలాక్సీల వరకు అన్నీ ఒక మహా నృత్యాన్ని చేస్తున్నాయి. ఆ నృత్యానికి సంగీతమే ‘గురుత్వాకర్షణ’ మరియు ‘ద్రవ్యవేగం’. మనం ఈ అనంతమైన రాట్నంలో ఒక చిన్న భాగమై ప్రయాణిస్తున్నాం.