బీహార్‌లో కొనసాగుతున్న ప్రత్యేక భూ సర్వే మధ్య పాట్నా హైకోర్టు అత్యంత ముఖ్యమైన ఉత్తర్వులను జారీ చేసింది. ఖగారియా జిల్లా బెల్దౌర్ ప్రాంతానికి చెందిన ఒక పిటిషన్‌పై విచారణ చేపట్టిన కోర్టు, కేవలం సేల్ డీడ్ (అమ్మకం పత్రం) లేదా రికార్డ్ ఆఫ్ రైట్స్ ఆధారంగా భూమి యాజమాన్యం దానంతట అదే ఖరారు కాదని స్పష్టం చేసింది.
జస్టిస్ పూర్ణేందు సింగ్ నేతృత్వంలోని ఏకసభ్య ధర్మాసనం.. యాజమాన్య హక్కులపై తుది నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం కేవలం సమర్థవంతమైన సివిల్ కోర్టుకు మాత్రమే ఉంటుందని పేర్కొంది. సర్వే ప్రక్రియ పేరుతో ఏళ్ల తరబడి అనుభవిస్తున్న హక్కులను లేదా కబ్జాను తొలగించడానికి వీలు లేదని స్పష్టం చేసింది.
వివాదం ఏమిటి? ఖగారియా జిల్లాలోని పిటిషనర్లు తమకు 1946 కంటే ముందే జమీందార్ల ద్వారా భూమి కేటాయించబడిందని, రిజిస్టర్-2లో తమ పేర్లు ఉన్నాయని, ప్రభుత్వం తమ నుండి శిస్తు (Tax) కూడా వసూలు చేస్తోందని వాదించారు. అయితే ప్రస్తుత సర్వేలో అధికారులు ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో లేని అత్యంత పాత పత్రాలను అడుగుతున్నారని, దీనివల్ల తమ హక్కులకు ముప్పు ఏర్పడుతోందని వారు ఆరోపించారు.
కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు:
- యాజమాన్యం: అమ్మకందారుడికి భూమిపై స్పష్టమైన టైటిల్ లేనంత వరకు, కేవలం రిజిస్టర్డ్ సేల్ డీడ్‌ను అంతిమంగా పరిగణించలేము.
- మ్యుటేషన్: బదిలీ చెల్లుబాటు అయ్యేలా ఉంటే, మ్యుటేషన్ (నామాంతరం) ప్రక్రియను ఆపకూడదు.
- సివిల్ కోర్టు పాత్ర: భూ యాజమాన్యం అనేది సంక్లిష్టమైన సివిల్ వ్యవహారం. దీన్ని సర్వే చేసే అధికారులు నిర్ణయించలేరు.
సర్వే సమయంలో ఎవరికైనా ఇబ్బంది కలిగితే చట్టబద్ధంగా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయవచ్చని, అవసరమైతే సివిల్ కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చని కోర్టు సూచించింది.