మూత్రపిండాలలో ఏదైనా సమస్య ఉందనడానికి సూచించే కొన్ని లక్షణాలు ఉన్నాయి. వీటిని మనం సాధారణ విషయాలుగా విస్మరిస్తాము. మధుమేహం (Diabetes) ఉన్నవారికి మూత్రపిండాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే ఈ సమస్యను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. మూత్రపిండాలు ఇచ్చే 5 ముఖ్య సంకేతాలు ఏమిటి, వాటి వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు ఏమిటో చూద్దాం.
- మూత్రంలో నురగ (Frothy Urine):
మూత్రంలో నురగ ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణం, అందులో ప్రోటీన్ ఉండటమే. మూత్రపిండాలు సరిగ్గా ఫిల్టర్ చేయనప్పుడు, ప్రోటీన్ మూత్రంలోకి లీక్ అయ్యి బయటకు వెళుతుంది. వైద్యపరంగా దీనిని ప్రొటీనూరియా అంటారు. ఈ సమస్య దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వ్యాధి (Chronic Kidney Disease – CKD) ప్రారంభమైందనడానికి ఒక సంకేతం.
ముఖ్యంగా మధుమేహ రోగులలో, అధిక రక్తంలో చక్కెర స్థాయి మూత్రపిండాల వడపోత భాగాలను దెబ్బతీసి, ప్రోటీన్ లీకేజీకి కారణమవుతుంది. ఈ సమస్య చాలా వారాల పాటు కొనసాగితే, నిర్లక్ష్యం చేయకుండా సాధారణ మూత్ర పరీక్ష చేయించుకోవాలి. దీని ద్వారా సమస్య తీవ్రమయ్యే ముందు ఆల్బుమిన్ స్థాయిని గుర్తించవచ్చు.
- కాళ్లు, చీలమండలంలో వాపు (Swelling in Legs and Ankles):
సాయంత్రం మీ పాదాలు మరియు చీలమండలంలో వాపు వస్తుందని మీరు గమనించారా? లేదా సాక్స్‌లు తీసిన తర్వాత కూడా వాటి గుర్తులు ఎక్కువసేపు ఉంటున్నాయా? మూత్రపిండాలు శరీరంలోని అధిక ద్రవాలను మరియు ఉప్పును తొలగించడంలో విఫలమైనప్పుడు వాపు ఏర్పడుతుంది (కిడ్నీ వైఫల్యం). మూత్రపిండాల సమస్యలు రక్తంలో ఆల్బుమిన్ స్థాయిని తగ్గించి, అది మూత్రంలో బయటకు పోయేందుకు కారణమవుతాయి.
దీని కారణంగా, రక్తనాళాల నుండి ద్రవాలు లీక్ అయ్యి, గురుత్వాకర్షణ శక్తి కారణంగా క్రింది కాళ్ళలో నిలిచిపోతాయి. దీనిని ఎడెమా (Edema) అంటారు. దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వ్యాధి ఉన్నవారికి క్రింది కాళ్ళలో వాపు రావడం సాధారణం. మీ వేలితో నొక్కినప్పుడు ఆ వాపు కుంగిపోయి, ఆ గుర్తు ఎక్కువసేపు ఉంటే, మీరు ఖచ్చితంగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
- అదుపు చేయలేని అధిక రక్తపోటు (Uncontrolled High Blood Pressure):
అదుపు చేయలేని రక్తపోటు పెరుగుదల, మూత్రపిండాలలోని రక్తనాళాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది. అధిక రక్తపోటుకు చాలా సంవత్సరాలు చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, అది మూత్రపిండాల యొక్క చిన్న భాగాలను దెబ్బతీసి, చివరికి మూత్రపిండాల వైఫల్యానికి దారితీస్తుంది.
మధుమేహ రోగులలో అధిక రక్తపోటు ఉంటే, వారికి మూత్రపిండాలు దెబ్బతినే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. భారతదేశంలో టైప్ 2 మధుమేహం ఉన్న రోగులపై నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనంలో, సిస్టోలిక్ రక్తపోటు 140 కంటే ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో 32% మందికి మూత్రపిండాల సమస్యలు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.
- రాత్రిపూట తరచుగా మూత్ర విసర్జన (Frequent Urination at Night):
రాత్రిపూట ఒకటి లేదా రెండు సార్లు మూత్ర విసర్జన కోసం లేవడం సాధారణం. కానీ మీరు తరచుగా లేవవలసి వస్తే, దానిని నోక్టూరియా (Nocturia) అంటారు. పగటి సమయంలో మూత్రపిండాలు ద్రవాలను సరిగ్గా నిలుపుకోవడం లేదనడానికి ఇది సంకేతం. ఆ ద్రవాలను అవి రాత్రి విశ్రాంతి సమయంలో బయటకు పంపుతాయి.
మధుమేహ రోగులలో, అధిక రక్తంలో చక్కెర స్థాయి మూత్రంలోకి నీటిని ఆకర్షిస్తుంది, ఇది మూత్రపిండాలపై భారాన్ని పెంచుతుంది. కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం, నియంత్రణ లేని రక్తపోటు ఉన్నవారు రాత్రిపూట తరచుగా మూత్ర విసర్జన చేసే అవకాశం 2.47 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది.
మధుమేహం ప్రధాన ముప్పు:
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మూత్రపిండాల నష్టానికి మధుమేహమే ప్రధాన కారణం. ఇది దాదాపు అన్ని చివరి దశ మూత్రపిండాల సమస్యలకు (End-Stage Kidney Problems) దారితీస్తుంది. అధిక రక్తపోటు మరియు అధిక చక్కెర స్థాయిలు మూత్రపిండాల వడపోత భాగాలను దెబ్బతీస్తాయి.
ఇది నురుగుతో కూడిన మూత్రం, వాపు, అలసట మరియు రాత్రిపూట తరచుగా మూత్ర విసర్జన వంటి లక్షణాలకు దారితీస్తుంది. మీకు మధుమేహం ఉంటే, ఎటువంటి లక్షణాలు లేనప్పటికీ, సంవత్సరానికి ఒకసారి పరీక్ష చేయించుకోవాలి. ఇది మైక్రోఆల్బుమినూరియా వంటి సమస్యలను ప్రారంభంలోనే గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.