మన మెదడు పనితీరును మెరుగుపరచడానికి, నేర్చుకునే సామర్థ్యాన్ని (Learning Skill) మరియు జ్ఞాపకశక్తిని పెంచుకోవడానికి మధ్యాహ్నం పూట కొద్దిసేపు నిద్రపోవడం (Power Nap) చాలా కీలకమని ఇటీవలి పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
పరిశోధనలో తేలిన ముఖ్యాంశాలు:
సాధారణంగా రాత్రిపూట పూర్తిస్థాయి నిద్ర ఉంటేనే మెదడుకు విశ్రాంతి దొరుకుతుందని మనం భావిస్తాం. అయితే జర్మనీలోని ఫ్రీబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవా విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు జరిపిన ఉమ్మడి అధ్యయనంలో ఆసక్తికర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
- సినాప్టిక్ రీసెట్ (Synaptic Reset): మన మెదడులోని నరాల కణాల (Neurons) మధ్య అనుసంధానాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఒక చిన్న కునుకు సరిపోతుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. దీనినే ‘సినాప్టిక్ రీసెట్’ అని పిలుస్తారు.
- మెదడుకు ఖాళీ స్థలం: డాక్టర్ క్రిస్టోఫ్ వివరణ ప్రకారం.. నిద్రపోవడం వల్ల మెదడులోని న్యూరాన్ల మధ్య సంబంధాలు సమతుల్యం అవుతాయి. ఇది కొత్త జ్ఞాపకాలను నిక్షిప్తం చేసుకోవడానికి మెదడులో కొంత ‘స్థలాన్ని’ (Space) సృష్టిస్తుంది.
- జ్ఞాపకశక్తి పెంపు: రోజంతా మనం సేకరించే కొత్త సమాచారం, అనుభవాల వల్ల మెదడు అలసిపోతుంది. మధ్యాహ్నం పూట సుమారు 45 నిమిషాల కునుకు తీయడం వల్ల మెదడు అలసట తగ్గి, నేర్చుకున్న విషయాలు దీర్ఘకాలం గుర్తుంటాయి.
జాగ్రత్తలు మరియు సూచనలు:
మధ్యాహ్న నిద్ర మంచిదే అయినప్పటికీ, కొన్ని నియమాలు పాటించాలని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు:
- భోజనం తర్వాత వెంటనే వద్దు: అన్నం తిన్న వెంటనే పడుకోవడం వల్ల జీర్ణక్రియ మందగించి కడుపు సంబంధిత సమస్యలు రావచ్చు.
- చిన్న నడక: భోజనం తర్వాత కాసేపు అటు ఇటు నడిచి, ఆ తర్వాతే చిన్న కునుకు తీయడం ఉత్తమం.
- సమయం: అతిగా నిద్రపోకుండా 20 నుండి 45 నిమిషాల మధ్య పవర్ నాప్ తీసుకోవడం వల్ల రోజంతా ఉత్సాహంగా ఉండవచ్చు.