క్యాలెండర్ అనేది మానవ అవసరాలలో ఒకటిగా మారిపోయింది. చాలా మంది ఉదయం లేవగానే క్యాలెండర్ చూస్తారు. ఏ రోజు సెలవు ఉంది? ఆ రోజు ప్రత్యేకత ఏమిటి? అని తెలుసుకోవడానికి క్యాలెండర్ ఒక ముఖ్యమైన సాధనం.
క్యాలెండర్‌లో సంవత్సరం, నెల, వారం, రోజులతో పాటు శుభ, అశుభ సమయాలు, గడియలు, గ్రహణాలు, నక్షత్రాలు మరియు వర్ష యోగాల వంటి వివరాలు ఉంటాయి. ఇంతకీ మనం ప్రస్తుతం వాడుతున్న క్యాలెండర్ ఏది? దాని చరిత్ర ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
క్యాలెండర్ పుట్టుక – చరిత్ర
భూమిపై మానవ నాగరికత ప్రారంభమైనప్పటి నుండి క్యాలెండర్ భావన ఉందని పరిశోధకులు చెబుతారు. ప్రాచీన ఈజిప్షియన్లు మరియు బాబిలోనియన్లు వ్యవసాయం మరియు మతపరమైన పనుల కోసం సూర్యుడు లేదా చంద్రుని గమనాన్ని (చక్రాలను) అనుసరించేవారు. గ్రహాల కదలికలపై ప్రాథమిక అవగాహన పొందిన తర్వాత, సమయాన్ని లెక్కించే పద్ధతులను కనుగొన్నారు. ఆ తర్వాత రోమ్‌లో జూలియస్ సీజర్ **’జూలియన్ క్యాలెండర్’**ను అమలులోకి తెచ్చారు.
గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ చరిత్ర (Gregorian Calendar):
ప్రారంభంలో అనేక క్యాలెండర్లు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, వాటి ఆధునిక రూపమే జూలియన్ క్యాలెండర్. అయితే అందులో కొన్ని లోపాలు ఉండటం వల్ల, వాటిని సరిచేస్తూ ‘గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్’ రూపొందించబడింది. నేడు భారతదేశంతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మనం ఉపయోగిస్తున్నది ఇదే క్యాలెండర్.
వైద్యుడు మరియు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అయిన లుయిగి లిలియో (అలోసియస్ లిలియస్) ఈ క్యాలెండర్‌ను రూపొందించారు. ఫిబ్రవరి 24, 1582న పోప్ గ్రెగొరీ XIII ఆదేశం మేరకు ఇది విడుదలై, యూరప్ అంతటా ప్రాచుర్యం పొందింది.
క్యాలెండర్ మార్పునకు కారణం ఏమిటి?
క్రీస్తుపూర్వం 46లో జూలియస్ సీజర్ తెచ్చిన క్యాలెండర్ ప్రకారం ఒక సంవత్సరానికి 365 రోజుల 6 గంటల సమయం ఉండేది. కానీ శాస్త్రీయంగా ఇందులో స్వల్ప తేడాలు ఉండటంతో గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ వచ్చింది. గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఒక సంవత్సరం అంటే 365 రోజుల 5 గంటల 48 నిమిషాల 46 సెకన్లు.
మొదట స్పెయిన్, పోర్చుగల్, ఇటలీ వంటి దేశాలు దీనిని అంగీకరించాయి. బ్రిటన్ 1752లో దీనిని అమలులోకి తెచ్చింది. ఆ తర్వాత జపాన్, కొరియా, చైనా వంటి దేశాలు కూడా దీనిని అనుసరించాయి.
ఇతర ప్రధాన క్యాలెండర్లు:
- యూదు క్యాలెండర్ (Jewish Calendar): ఇది సూర్యచంద్రుల గమనాన్ని బట్టి తయారు చేయబడింది. యూదులు తమ పండుగల కోసం దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
- ఇస్లామిక్ క్యాలెండర్ (Hijri Calendar): ఇది కేవలం చంద్రుని గమనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ముస్లింలు తమ మతపరమైన కార్యక్రమాల కోసం దీనిని అనుసరిస్తారు.