కోల్కతా: మార్క్సిస్ట్ కమ్యూనిస్టుల కోటగా ఉన్న పశ్చిమ బెంగాల్ను బద్దలు కొట్టి, వరుసగా మూడుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పీఠం ఎక్కిన నాయకురాలు మమతా బెనర్జీ. కానీ, ప్రస్తుతం ఆమె పార్టీలోనే పెద్ద ఎత్తున చీలిక వచ్చింది. మొత్తం 80 మంది ఎమ్మెల్యేలలో 60 మందిని మొదటిసారి ఎమ్మెల్యే అయిన ఒక వ్యక్తి తన వైపు తిప్పుకోవడమే కాకుండా, పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్ష నేతగా కూడా బాధ్యతలు చేపట్టారు. కేవలం నాలుగు వారాల్లో మమతా బెనర్జీకే షాక్ ఇచ్చిన ఈ పరిణామం ఎలా జరిగింది?
నేపథ్యం: మమతా బెనర్జీ తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) పార్టీని స్థాపించి, 2011 నుండి వరుసగా హ్యాట్రిక్ విజయాలు సాధించి తిరుగులేని నాయకురాలిగా ఎదిగారు. అయితే, ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆమె ఓటమి పాలయ్యారు. 294 సీట్లలో బీజేపీ 207, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ 80 స్థానాల్లో గెలిచాయి. బీజేపీ అభ్యర్థి సువేందు అధికారి చేతిలో మమతా బెనర్జీ ఓడిపోయారు. ప్రస్తుతం సువేందు అధికారి పశ్చిమ బెంగాల్ బీజేపీ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు.
రిదబ్రత బెనర్జీ వ్యూహం: ఓటమి నుండి కోలుకోకముందే మమతకు పార్టీలో అంతర్గత విద్వేషాల రూపంలో మరో పెద్ద ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. మొదటిసారి ఎమ్మెల్యే అయిన రిదబ్రత బెనర్జీ నాయకత్వంలో 60 మంది ఎమ్మెల్యేలు విడిపోయారు. అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్ష నేతగా రిదబ్రతను స్పీకర్ రతీంద్ర బోస్ గుర్తించారు. వాస్తవానికి రిదబ్రత బెనర్జీ గతంలో మార్క్సిస్ట్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ రాజ్యసభ ఎంపీగా ఉండేవారు. 2017లో ఆ పార్టీ నుండి బహిష్కరణకు గురైన తర్వాతే టీఎంసీలో చేరారు. పార్టీలో పెద్ద సీనియర్ కాకపోయినా, కేవలం 4 వారాల్లోనే 60 శాతం మంది ఎమ్మెల్యేలను తన వైపు తిప్పుకోవడం సంచలనంగా మారింది.
ఎలా జరిగింది? మే 6న జరిగిన టీఎంసీ ఎమ్మెల్యేల సమావేశంలో మమతా బెనర్జీ ప్రతిపాదించిన ప్రతిపక్ష నేత అభ్యర్థిని రిదబ్రత మరియు సందీపన్ సాహా వ్యతిరేకించారు. దీనితో వారిని పార్టీ నుండి సస్పెండ్ చేశారు. దీనిపై కోపంతో ఉన్న రిదబ్రత, మమతా బెనర్జీపై పట్టు సాధించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అభిషేక్ బెనర్జీ (మమత మేనల్లుడు) జోక్యం ఎక్కువవ్వడం వల్ల అసంతృప్తిగా ఉన్న ఎమ్మెల్యేలను తన వైపు తిప్పుకోవడంలో రిదబ్రత సఫలీకృతమయ్యారు.
రాజకీయ సమీకరణాలు: మమతా బెనర్జీకి మద్దతుగా 21 మంది ఎమ్మెల్యేలు ఉండగా, రిదబ్రత నేతృత్వంలోని వర్గంలో 59-60 మంది ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు. మహారాష్ట్రలో ఏక్నాథ్ షిండే, అజిత్ పవార్ ఎలాగైతే పార్టీలను చీల్చి పట్టు సాధించారో, ఇక్కడ కూడా అదే జరిగే అవకాశం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. రిదబ్రత వర్గం తమకు 2/3 వంతు బలం ఉందని వాదిస్తోంది, కాబట్టి వారిపై అనర్హత వేటు వేయడం మమతకు అంత సులభం కాదు.