మరణించే ముందు చాలామంది రోగులు తమకు ఇష్టమైన మరణించిన బంధువులు, స్నేహితులు లేదా పెంపుడు జంతువులను చూస్తున్నట్లుగా భావిస్తారని, ఇంగ్లాండ్కు చెందిన ఒక నర్సు పంచుకున్న సమాచారం ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో చర్చనీయాంశంగా మారింది.
‘రెడిట్’ (Reddit) వేదికగా ఆమె పంచుకున్న ఈ అనుభవాలు వైద్య ప్రపంచంలోనే కాకుండా, సాధారణ ప్రజల్లోనూ పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి. గత కొన్ని ఏళ్లుగా ‘ఎండ్ ఆఫ్ లైఫ్ కేర్’ (End-of-Life Care) విభాగంలో పనిచేస్తున్న ఆ నర్సు, రోగులు చనిపోవడానికి కొన్ని గంటల ముందు లేదా రోజుల ముందు ఇటువంటి వింత అనుభవాలను పంచుకోవడం తాను గమనించానని పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా, ఎప్పుడో మరణించిన తమకు అత్యంత సన్నిహితుల పేర్లను రోగులు మునగడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుందని ఆమె వివరించారు.
మరణించిన వారు కనిపిస్తున్నారని రోగుల వెల్లడి: ఆ నర్సు అనుభవం ప్రకారం, మరణించే స్థితిలో ఉన్న చాలామంది తమ చుట్టూ మరణించిన తమ బంధువులు ఉన్నారని భావిస్తారు. కొందరు వారితో మాట్లాడటానికి ప్రయత్నిస్తుంటే, మరికొందరు తమ చేతులు చాచి వారిని తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు వైద్య సిబ్బంది గమనించారు. ఒక వృద్ధురాలు తన చనిపోయిన పెంపుడు పిల్లి గదిలో తిరుగుతోందని వెతకడం, మరొక రోగి తన మరణించిన భార్యను చూశానని చెప్పిన తర్వాత చాలాసేపు ప్రశాంతంగా ఉండిపోవడం వంటి ఘటనలను ఆమె ఉదహరించారు.
వైద్యశాస్త్రంలో దీనిని ఏమంటారు? (ELDVs): వైద్య పరిభాషలో ఈ అనుభవాలను ‘ఎండ్ ఆఫ్ లైఫ్ డ్రీమ్స్ అండ్ విజన్స్’ (End-of-Life Dreams and Visions – ELDVs) అని పిలుస్తారు. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, చనిపోయే దశలో ఉన్న రోగులలో సుమారు 50 నుండి 60 శాతం మంది ఇటువంటి అనుభవాలను పొందుతారని తెలుస్తోంది. ఇవి సాధారణంగా భయపెట్టే విధంగా కాకుండా, రోగులకు మానసిక ప్రశాంతతను చేకూర్చే విధంగా ఉంటాయని నర్సులు చెబుతున్నారు. “అమ్మ వచ్చింది”, “నాన్న నన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు”, “నా కుక్క ఇక్కడే ఉంది” వంటి మాటలను రోగులు నెమ్మదిగా మాట్లాడుతుండటం వైద్యులు తరచూ వింటుంటారు.
వైద్య వివరణ మరియు నర్సుల దృక్పథం: మెదడులో జరిగే రసాయన మార్పులు, శరీరంలో ఆక్సిజన్ స్థాయి తగ్గడం మరియు కొన్ని రకాల మందుల ప్రభావం వల్ల ఇలాంటివి సంభవించవచ్చని వైద్య నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, చాలామంది ‘ఎండ్ ఆఫ్ లైఫ్’ నర్సులు వీటిని కేవలం భ్రమలుగా (Hallucinations) మాత్రమే చూడటం లేదు.
రోగుల భయం తగ్గి, వారు ప్రశాంతంగా మారడానికి ఈ అనుభవాలు దోహదపడతాయని వారు నమ్ముతున్నారు. మరణశయ్యపై జరిగే ఈ ఘటనలు రోగుల కుటుంబ సభ్యులకు కూడా ఒక రకమైన ఊరటను ఇస్తాయని వైద్య సిబ్బంది పేర్కొంటున్నారు. ఇటువంటి అనుభవాలను పొందే రోగులు, తక్కువ మానసిక ఒత్తిడితో ప్రశాంతంగా మరణిస్తున్నారని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ దృశ్యాలు మరణాన్ని ఎదుర్కోవడంలో వారికి మరింత మానసిక బలాన్ని ఇస్తాయని నర్సులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.