పశ్చిమాసియా (మధ్యప్రాచ్యం)లో పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ నడ్డి విరిచాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన చమురు రవాణా మార్గమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా నౌకల రాకపోకలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి.
ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యానికి జీవనాడి వంటి ఈ మార్గం మూతపడటంతో, ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు $112 అనే ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకున్నాయి. దీని ప్రభావం సామాన్యుడి జేబుపై నేరుగా పడుతోంది. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల ఇంధనమే కాకుండా, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎరువుల (Fertilizers) సరఫరా నిలిచిపోవడంతో భవిష్యత్తులో ఆహార సంక్షోభం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచ దేశాల పరిస్థితి: రేషనింగ్ ప్రారంభం
ఇంధన కొరతతో సతమతమవుతున్న పలు దేశాలు ఇప్పటికే కఠిన చర్యలు చేపట్టాయి:
- జపాన్ మరియు దక్షిణ కొరియా: ఇంధన వోచర్లు మరియు రేషనింగ్ పద్ధతిని అమలు చేస్తున్నాయి.
- దక్షిణ ఆసియా: బంగ్లాదేశ్, ఫిలిప్పీన్స్ మరియు శ్రీలంకలోని పెట్రోల్ బంకుల వద్ద కిలోమీటర్ల మేర క్యూ లైన్లు కనిపిస్తున్నాయి.
- ఆస్ట్రేలియా: పౌరులు కేవలం అత్యవసర ప్రయాణాలు మాత్రమే చేయాలని ప్రభుత్వం సూచించింది.
భారత దేశ పరిస్థితి: సవాళ్లు మరియు ప్రభుత్వ సన్నద్ధత
భారతదేశం తన చమురు అవసరాలలో దాదాపు 80% ఈ మార్గం ద్వారానే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ప్రస్తుతం దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో వంట గ్యాస్ (LPG) కొరత కనిపిస్తోంది. కొత్త కనెక్షన్లపై ఆంక్షలు విధించారు మరియు సిలిండర్ల కోసం ప్రజలు వారాల తరబడి వేచి చూడాల్సి వస్తోంది.
పరిస్థితి తీవ్రతను గమనించిన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, పార్లమెంటులో ప్రసంగిస్తూ.. భారతదేశం “కోవిడ్ కాలం నాటి సన్నద్ధత మరియు సమన్వయాన్ని” ప్రదర్శించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం పెట్రోల్-డీజిల్ సరఫరా సజావుగానే ఉన్నప్పటికీ, భవిష్యత్తు సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి దిగుమతి మార్గాలను వైవిధ్యపరుస్తున్నట్లు ఆయన హామీ ఇచ్చారు.
మళ్ళీ లాక్‌డౌన్ విధిస్తారా?
మార్చి 24వ తేదీ (2020 నాటి లాక్‌డౌన్ వార్షికోత్సవం) దగ్గరపడుతుండటంతో ఇంటర్నెట్‌లో “Lockdown in India” సెర్చ్‌లు విపరీతంగా పెరిగాయి. అయితే, నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇది కేవలం పాత జ్ఞాపకాలు మరియు ప్రస్తుత అనిశ్చితి వల్ల కలిగిన భయం మాత్రమే. ప్రస్తుతం ఎలాంటి లాక్‌డౌన్ విధించే ఆలోచన లేదని, కేవలం ‘సరఫరా నిర్వహణ’ మరియు ‘ఇంధన పొదుపు’పైనే దృష్టి సారించినట్లు ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న ముందస్తు చర్యలు:
- దేశీయ ప్రాధాన్యత: ఎగుమతుల కంటే దేశీయ అవసరాలకే మొగ్గు.
- టాస్క్ ఫోర్స్ ఏర్పాటు: ఆహారం, ఇంధనం మరియు సరఫరా గొలుసును పర్యవేక్షించడానికి ప్రత్యేక బృందాల నియామకం.
- పారిశ్రామిక కోత: ఇంధనాన్ని ఆదా చేయడానికి అత్యవసరం కాని పరిశ్రమలకు గ్యాస్ సరఫరాలో కోత.