వాషింగ్టన్: భారతదేశం – అమెరికా దేశాల మధ్య వాణిజ్య ఒప్పంద చర్చలు తుది కొలిక్కి రాకుండా నిరంతరం ఆలస్యమవుతూనే ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, భారత్-అమెరికా వాణిజ్య చర్చలను ఖరారు చేసేందుకు అమెరికా ప్రధాన వాణిజ్య రాయబారి (ట్రేడ్ రిప్రజెంటేటివ్) జామీసన్ గ్రీర్ నేడు భారతదేశానికి రానున్నారు. ఆయన రెండు రోజుల పాటు భారత ఉన్నతాధికారులతో కీలక చర్చలు జరపనున్నారు.
భారత్, అమెరికాల మధ్య ఇప్పటికే పలు విడతలుగా వాణిజ్య చర్చలు జరిగినప్పటికీ.. అవి ఇంకా ముగింపు దశకు చేరుకోలేదు. కొన్ని నిర్దిష్ట విషయాల్లో ఇరుదేశాల మధ్య ఇప్పటికీ భేదాభిప్రాయాలు కొనసాగుతున్నాయి.
భారత పర్యటన – మోదీ, ట్రంప్ భేటీ నేపథ్యంలో:
అమెరికా ప్రధాన వాణిజ్య రాయబారి జామీసన్ గ్రీర్ వాణిజ్య చర్చల నిమిత్తం నేడు మంగళవారం భారత్కు చేరుకుంటున్నారు. ఆయన రెండు రోజుల పాటు భారత అధికారులతో ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరుపుతారు. ఫ్రాన్స్లో జరిగిన జీ7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సులో భాగంగా.. గత జూన్ 17వ తేదీన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సమావేశమై చర్చించుకున్నారు.
ఆ కీలక భేటీ తర్వాత జరుగుతున్న మొదటి అధికారిక చర్చలు ఇవే కావడం గమనార్హం. ఇటీవల కాలంలో ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న కొంత ఉద్రిక్త సంబంధాలను సరిదిద్దడంలో ఈ వాణిజ్య ఒప్పందం అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని భావిస్తున్నారు.
భేదాభిప్రాయాలు – దౌత్యపరమైన ఉద్రిక్తత:
వాణిజ్యపరమైన విభేదాలు ఒకవైపు ఉంటే, మరోవైపు గల్ఫ్ ప్రాంతంలో వాణిజ్య నౌకలపై అమెరికా నౌకాదళం జరిపిన దాడిలో ముగ్గురు భారతీయ నావికులు మరణించిన ఘటన.. ఇరు దేశాల దౌత్య సంబంధాలలో తీవ్ర ఉద్రిక్తతను రేకెత్తించింది. ఇటువంటి సంక్లిష్టమైన పరిస్థితుల మధ్య ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు ఈ వాణిజ్య చర్చల్లో పాల్గొనబోతున్నారు.
ఆసియాలోని ఇతర దేశాల కంటే అదనపు ప్రయోజనాలతో కూడిన వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని సాధించాలని భారత్ తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తోంది. ముఖ్యంగా, వియత్నాం వంటి ఇతర ఆసియా దేశాల కంటే భారతదేశానికి తక్కువ దిగుమతి సుంకం (ఇంపోర్ట్ డ్యూటీ) విధించాలని భారత్ కోరుతోంది. భారతీయ ఎగుమతిదారులకు ప్రయోజనం చేకూరేలా, అమెరికా తమకు ఎలాంటి ప్రాధాన్యత ఇస్తుందనే అంశంపై ఆ దేశంతో చర్చిస్తున్నట్లు కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ తెలిపారు.
భారతదేశం ఆకాంక్ష – పీయూష్ గోయల్ స్పష్టత:
అమెరికా ప్రస్తుతం విధించిన తాత్కాలిక 10 శాతం దిగుమతి సుంకం గడువు వచ్చే జూలై 24వ తేదీతో ముగియనుంది. ఈ గడువు ముగిసేలోపే వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయాలని పీయూష్ గోయల్ ఆకాంక్షించారు. ఈ ఒప్పందం ఎంత త్వరగా ముగిస్తే ఇరు దేశాలకూ అంత మంచిదని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అంతేకాకుండా, ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత అమెరికా మళ్లీ కొత్తగా ఎలాంటి అదనపు పన్నులు విధించబోదనే గట్టి హామీని కూడా భారత్ కోరుతోంది. ఏదైనా కారణం చేత చర్చలు నిలిచిపోతే, అమెరికా మళ్లీ పన్నుల విధింపుతో బెదిరింపులకు దిగవచ్చనే ఆందోళన కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారులలో ఉంది.
ఒప్పందం ఆలస్యానికి కారణం ఏంటి?
ఇరు దేశాల మధ్య గత ఫిబ్రవరి నెలలోనే ప్రాథమిక ఒప్పందం కుదిరింది. దాని ప్రకారం భారతీయ వస్తువులపై 18 శాతం పన్ను విధించడానికి అమెరికా అంగీకరించింది. అందుకు ప్రతిగా తన దేశీయ మార్కెట్లో ఉన్న వాణిజ్య అడ్డంకులను తగ్గించి, మరిన్ని అమెరికా వస్తువులను కొనుగోలు చేయడానికి భారత్ సమ్మతించింది. ఇది బంగ్లాదేశ్, వియత్నాం వంటి పోటీ దేశాల కంటే చాలా తక్కువ పన్ను రేటు. అయితే, ట్రంప్ ప్రతిపాదించిన గ్లోబల్ ట్యాక్స్ (ప్రపంచవ్యాప్త పన్ను విధింపు) విధానాన్ని అమెరికా సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేయడంతో, ఈ తుది ఒప్పందం అప్పట్లోనే నిలిచిపోయింది. దీనిని పునరుద్ధరించడమే ప్రస్తుత చర్చల ముఖ్య ఉద్దేశం.