స్మార్ట్‌ఫోన్ పోయిన మొదటి 15 నిమిషాలు: నేటి కాలంలో స్మార్ట్‌ఫోన్ అంటే కేవలం ఫోన్ మాత్రమే కాదు.. అందులోనే డబ్బు, బ్యాంక్ వివరాలు, UPI, వ్యక్తిగత సమాచారం అన్నీ ఉంటాయి. ఫోన్ పోయినప్పుడు వెంటనే స్పందిస్తే భారీ నష్టాన్ని నివారించవచ్చు.
ఏం చేయాలో తెలుసుకోండి:
1. ముందుగా SIM కార్డ్‌ని బ్లాక్ చేయండి ఫోన్ పోయిన వెంటనే మీ మొబైల్ నెట్‌వర్క్ కంపెనీ (Jio, Airtel, Vi లేదా BSNL) కస్టమర్ కేర్‌కు కాల్ చేయండి. మీ సిమ్ కార్డును వెంటనే నిలిపివేయమని (Block) చెప్పండి. సిమ్ బ్లాక్ అయితే ఓటిపిలు (OTP) రావు, దీనివల్ల దొంగలు మీ బ్యాంక్ ఖాతాలను యాక్సెస్ చేయలేరు. మోసాలను ఆపడానికి ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన మొదటి అడుగు.
2. బ్యాంక్, UPI మరియు వాలెట్లను నిలిపివేయండి సిమ్ బ్లాక్ చేసిన తర్వాత, వెంటనే మీ బ్యాంక్ కస్టమర్ కేర్‌కు మరియు Paytm, PhonePe, Google Pay వంటి వాలెట్ సంస్థలకు సమాచారం అందించండి. మీ యూపిఐ (UPI) ఐడిలను తాత్కాలికంగా బ్లాక్ చేయమని కోరండి. ఫోన్ లాక్ చేసి ఉన్నా కూడా కొన్నిసార్లు యాప్స్ ద్వారా డబ్బు కాజేసే ప్రమాదం ఉంది.
3. ఫోన్‌ను రిమోట్‌గా లాక్ చేయండి లేదా డేటాను డిలీట్ చేయండి మీరు ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ వాడుతుంటే ‘Find My Device’, ఐఫోన్ అయితే ‘Find My iPhone’ ఫీచర్ ఉపయోగించండి. వేరే ఫోన్ లేదా లాప్‌టాప్ ద్వారా మీ పోయిన ఫోన్‌ను లాక్ చేయవచ్చు, లొకేషన్ చూడవచ్చు. ఫోన్ తిరిగి దొరికే అవకాశం లేదనిపిస్తే, అందులోని డేటా మొత్తం డిలీట్ (Erase Data) చేయడం ఉత్తమం.
4. పాస్‌వర్డ్‌లను వెంటనే మార్చండి మీరు వాడే ఈమెయిల్, సోషల్ మీడియా, షాపింగ్ యాప్స్ మరియు బ్యాంకింగ్ పాస్‌వర్డ్‌లను వెంటనే మార్చేయండి. ముఖ్యంగా మీ ఈమెయిల్ ఐడి పాస్‌వర్డ్ మార్చడం చాలా ముఖ్యం, ఎందుకంటే అది మీ మిగిలిన ఖాతాలన్నింటికీ తాళం చెవి లాంటిది.
5. FIR నమోదు చేయండి మరియు IMEI బ్లాక్ చేయండి ఫోన్ పోయినట్లు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసి FIR లేదా ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు కాపీని తీసుకోండి. దీనివల్ల మీ ఫోన్ IMEI నంబర్‌ను బ్లాక్ చేయవచ్చు, తద్వారా ఆ ఫోన్ దొంగలకు దేనికీ పనికిరాకుండా పోతుంది. భవిష్యత్తులో మీ ఫోన్ ద్వారా ఎవరైనా నేరాలు చేస్తే ఈ ఫిర్యాదు కాపీ మీకు రక్షణగా ఉంటుంది.
కొత్త ఫోన్ తీసుకున్నాక లేదా పాత ఫోన్ దొరికిన తర్వాత:
- అదే నంబర్‌తో డూప్లికేట్ సిమ్ తీసుకోండి.
- బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్లను తరచూ తనిఖీ చేయండి.
- ఫోన్ కవర్‌లో డెబిట్ లేదా క్రెడిట్ కార్డులు ఉంచి ఉంటే, వాటిని కూడా బ్లాక్ చేయండి.
- కనీసం 30 రోజుల పాటు మీ ఖాతాల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండండి.