కృత్రిమ మేధస్సు (AI) మానవ జీవితాన్ని సులభతరం చేస్తున్నప్పటికీ, దాని అపారమైన వృద్ధి వల్ల సహజ వనరులకు పొంచివున్న ముప్పుపై కొత్త చర్చ మొదలైంది.
న్యూయార్క్ నగరంలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో, “ఎన్విడియా సంస్థ కారణంగా భారతదేశంలో నా కుటుంబం కరువుతో చనిపోతోంది” అని ఒక భారతీయ విద్యార్థి నినాదాలు చేయడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా దృష్టిని ఆకర్షించింది.
ఎన్విడియా వంటి ప్రముఖ కంపెనీలు ఏర్పాటు చేసే భారీ డేటా సెంటర్లు, సర్వర్లను చల్లబరచడానికి పెద్ద ఎత్తున మంచి నీటిని (Fresh water) ఉపయోగిస్తాయి. మనం అడిగే ఒక ప్రశ్నకు ఏఐ క్షణాల్లో సమాధానం ఇచ్చినా, ఆ సమాధానాన్ని ప్రాసెస్ చేసే క్రమంలో సర్వర్లలో పుట్టే విపరీతమైన వేడిని తగ్గించడానికి భారీ స్థాయిలో నీటిని ఆవిరిగా మారుస్తారు.
భారతదేశంలో డేటా సెంటర్ల సంఖ్య మరియు సామర్థ్యం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. చెన్నై, ముంబై, బెంగళూరు, హైదరాబాద్ వంటి ప్రధాన నగరాల్లో భారీ డేటా సెంటర్లు ఏర్పాటవుతున్న నేపథ్యంలో, 2030 నాటికి వీటికి అవసరమైన విద్యుత్ మరియు నీటి డిమాండ్ అనేక రెట్లు పెరుగుతుందని అంచనా వేశారు.
అదే సమయంలో, భారతదేశంలో సుమారు 60 కోట్ల మంది ప్రజలు తీవ్రమైన నీటి కొరతను ఎదుర్కొంటున్నారని నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) హెచ్చరించింది. ప్రపంచ జనాభాలో 17 శాతం మంది ఉన్న భారతదేశంలో, ప్రపంచ మంచినీటి వనరుల్లో కేవలం 4 శాతం మాత్రమే ఉండటం గమనార్హం.
ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నంలో నిర్మిస్తున్న గూగుల్-అదానీ డేటా సెంటర్‌తో సహా పలు ప్రాజెక్టులు భవిష్యత్తులో స్థానిక ప్రజల తాగునీటి అవసరాలకు ముప్పుగా మారుతాయన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కాబట్టి, ఏఐ కేంద్రాలను చల్లబరచడానికి మంచి నీటికి బదులుగా రీసైకిల్ చేసిన నీటిని ఉపయోగించాలన్న డిమాండ్ బలంగా వినిపిస్తోంది.