మీరు మీ డబ్బును భద్రంగా ఉంచుకోవడానికి సేవింగ్స్ అకౌంట్ (Savings Account) వాడుతున్నట్లయితే, ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి మీ బ్యాంకింగ్ ప్రపంచం మారబోతోంది. కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం కావడంతో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) మరియు ప్రముఖ బ్యాంకులైన PNB, HDFC, బంధన్ బ్యాంక్ నగదు లావాదేవీలు మరియు ATM వినియోగంపై పలు కఠినమైన నిబంధనలను అమలులోకి తెచ్చాయి.
ఈ మార్పులు మీ నగదు విత్‌డ్రా పద్ధతిని ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా, మీ జేబుపై ‘అదనపు ఛార్జీల’ భారాన్ని కూడా పెంచవచ్చు. సేవింగ్స్ అకౌంట్‌కు సంబంధించి మారబోతున్న ఆ నియమాలు ఏమిటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
UPI ATM విత్‌డ్రాలపై ఇక ‘బ్రేక్’: డిజిటల్ ఇండియా కాలంలో క్యూఆర్ కోడ్ (QR Code) స్కాన్ చేసి ఏటీఎం నుంచి డబ్బులు తీయడం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇప్పటివరకు చాలా మంది కస్టమర్లు దీనిని ‘కార్డ్‌లెస్’ కావడంతో అపరిమితంగా, ఉచితంగా వాడుకోవచ్చని భావించేవారు. కానీ ఇకపై అలా కుదరదు. HDFC మరియు ఇతర పెద్ద బ్యాంకుల కొత్త నిబంధనల ప్రకారం.. యూపీఐ ద్వారా తీసే నగదు కూడా మీ ‘నెలవారీ ఉచిత ఏటీఎం పరిమితి’ (సాధారణంగా 3 నుండి 5 సార్లు) లోనే లెక్కించబడుతుంది. అంటే మీ ఫ్రీ లిమిట్ అయిపోయిన తర్వాత, యూపీఐ ద్వారా డబ్బులు తీసినా ప్రతి లావాదేవీకి సుమారు ₹23 మరియు దానికి అదనంగా GST చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. మీరు కార్డ్ స్వైప్ చేసినా లేదా ఫోన్ స్కాన్ చేసినా, నగదు నిర్వహణ ఖర్చు (Cash Management Cost) ఒకేలా ఉంటుందని బ్యాంకులు వాదిస్తున్నాయి.
సేవింగ్స్ అకౌంట్‌లో ₹10 లక్షల పరిమితి: ఇన్కమ్ టాక్స్ విభాగం మరియు ఆర్‌బీఐ ఇప్పుడు సేవింగ్స్ అకౌంట్ల ద్వారా జరిగే భారీ నగదు లావాదేవీలపై కన్నేశాయి. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ఒక కస్టమర్ ఏడాది కాలంలో తన సేవింగ్స్ అకౌంట్‌లో ₹10 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నగదు డిపాజిట్ చేసినా లేదా విత్‌డ్రా చేసినా, బ్యాంకులు ఆ సమాచారాన్ని వెంటనే ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదిస్తాయి. గుర్తుంచుకోండి, ఈ ₹10 లక్షల పరిమితి ఒక్కసారి చేసే లావాదేవీకి కాదు, ఏడాది మొత్తం మీద మీరు చేసే మొత్తం నగదు లావాదేవీలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీ ప్రకటించిన ఆదాయానికి, ఖాతాలో ఉన్న నగదుకు మధ్య వ్యత్యాసం కనిపిస్తే, మీకు ఐటీ శాఖ నుండి నోటీసులు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
PNB మరియు ఇతర బ్యాంకుల కొత్త నగదు పరిమితి: పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB) తో సహా పలు బ్యాంకులు డెబిట్ కార్డ్ ఆధారంగా రోజువారీ నగదు విత్‌డ్రా పరిమితిని మార్చాయి. కొన్ని ప్రీమియం కార్డ్‌లకు ఈ లిమిట్‌ను ₹75,000 వరకు పెంచగా, సాధారణ కార్డ్‌లపై భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా కఠిన నిఘా ఉంచారు. అలాగే, బంధన్ బ్యాంక్ మరియు ఇతర ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ‘నాన్-హోమ్ బ్రాంచ్’ (వేరే నగరంలోని బ్రాంచ్) నుండి నగదు జమ చేయడం మరియు తీయడంపై ఇచ్చే ఫ్రీ లిమిట్‌ను తగ్గించాయి. పరిమితి దాటితే భారీగా ‘క్యాష్ హ్యాండ్లింగ్ ఛార్జీలు’ వసూలు చేయనున్నారు.
డిజిటల్ ఫ్రాడ్ మరియు భద్రత: సైబర్ మోసాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇకపై కేవలం OTP తో సరిపోదు. ఏప్రిల్ 1 నుండి పెద్ద లావాదేవీల కోసం ‘టూ-ఫ్యాక్టర్ ఆథెంటికేషన్’ తప్పనిసరి. ఇందులో బయోమెట్రిక్ లేదా పిన్ (PIN) తో పాటు డివైజ్ వెరిఫికేషన్ కూడా అవసరం కావచ్చు. అయితే, ఒక ఊరటనిచ్చే విషయం ఏమిటంటే.. బ్యాంకు భద్రతా లోపం వల్ల మీ డబ్బు పోతే, మీరు 5 రోజుల్లోపు ఫిర్యాదు చేస్తే 85% వరకు పరిహారం (గరిష్టంగా ₹25,000) పొందేలా ఆర్‌బీఐ నిబంధనలను కఠినతరం చేసింది.