అమెరికా మరియు రష్యా మధ్య ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న చివరి అణు ఆయుధ నియంత్రణ ఒప్పందం ‘న్యూ స్టార్ట్’ (New START), వచ్చే ఫిబ్రవరి 5వ తేదీతో ముగియనుంది.
ఈ ఒప్పందం గడువు ముగిస్తే, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం (Cold War) తర్వాత మొదటిసారిగా రెండు దేశాలూ ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా అణు ఆయుధాలను భారీగా పోగుచేసే పోటీలో పడే ప్రమాదం ఏర్పడింది. అణు నియంత్రణను కొనసాగించడానికి రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ ఒక తాత్కాలిక ఒప్పందాన్ని ప్రతిపాదించినప్పటికీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ దీనిపై ఇంకా అధికారికంగా స్పందించలేదు.
ఒప్పందం నేపథ్యం: 2010లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు ఒబామా మరియు రష్యా అధ్యక్షుడు డిమిత్రి మెద్వెదేవ్ మధ్య ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. దీని ప్రకారం, రెండు దేశాలూ తలా 1,550 అణు ఆయుధాలను మాత్రమే కలిగి ఉండాలి.
ఈ నెల ప్రారంభంలో దీనిపై మాట్లాడిన ట్రంప్, “ఒప్పందం గడువు ముగిస్తే ముగియనివ్వండి, దీనికంటే మెరుగైన కొత్త ఒప్పందాన్ని మనం తయారు చేద్దాం” అని వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా, రష్యాలతో పాటు చైనా కూడా ఈ అణు నియంత్రణ చర్చల్లో చేరాలని ట్రంప్ కోరుకుంటున్నారు. అయితే, తమ వద్ద ఆ రెండు దేశాల కంటే చాలా తక్కువ ఆయుధాలు ఉన్నాయని చెబుతూ చైనా ఈ చర్చలకు నిరాకరిస్తోంది.
ఈ నేపథ్యంలో నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.. ఒకవేళ ఈ ఒప్పందం గడువు ముగిసిపోతే, రెండు దేశాల మధ్య అనుమానాలు పెరిగి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభద్రతా భావం ఏర్పడుతుంది. అధ్యక్షుడు ట్రంప్ తీసుకునే నిర్ణయం మళ్ళీ అణు ఆయుధాల పోటీకి దారితీస్తుందా లేదా ప్రపంచ శాంతికి మార్గం సుగమం చేస్తుందా అనేది మరికొద్ది రోజుల్లో తేలనుంది.