న్యూఢిల్లీ: దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టులో శబరిమల ఆలయ ప్రవేశంపై జరుగుతున్న విచారణ చారిత్రాత్మక మలుపు తిరిగింది. మతపరమైన ఆచారాల పేరిట మహిళలపై విధిస్తున్న ఆంక్షలపై తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం సాగిస్తున్న విచారణలో జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టిస్తున్నాయి. స్త్రీల సహజ సిద్ధమైన శారీరక ధర్మాన్ని ‘అస్పృశ్యత’గా చూడటంపై ఆమె సంధించిన ప్రశ్నలకు కోర్టు హాల్ ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోయింది.
జస్టిస్ నాగరత్న ప్రశ్నల వర్షం..
మహిళలను వారి నెలసరి సమయంలో నిర్దిష్ట రోజుల పాటు అంటరానివారుగా పరిగణించి, నాలుగో రోజున హఠాత్తుగా వారు ఆ స్థితి నుంచి విముక్తులైనట్లు భావించడం వెనుక ఉన్న తర్కం ఏంటని జస్టిస్ నాగరత్న ప్రశ్నించారు. ఇది మతపరమైన ఆచారం కాదు, లింగ వివక్షేనని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. 2018లో జస్టిస్ డి.వై. చంద్రచూడ్ ఇచ్చిన తీర్పులో—”మహిళలను ఆలయం నుంచి వెలివేయడం అస్పృశ్యతకు సమానం”—అనే అంశాన్ని ఈ సందర్భంగా ధర్మాసనం ప్రధానంగా చర్చించింది.
కేంద్రం వాదన: అది అస్పృశ్యత కాదు.. సంప్రదాయం!
కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున వాదనలు వినిపించిన సాలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా ఈ వ్యాఖ్యలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. భారతీయ సామాజిక వ్యవస్థ పశ్చిమ దేశాల ఆలోచనా ధోరణికి భిన్నంగా ఉంటుందని ఆయన వాదించారు.
- వయస్సు ప్రాతిపదిక: శబరిమలలో మహిళలపై ఉన్న ఆంక్షలు కేవలం వయస్సు (10 నుండి 50 ఏళ్లు) ఆధారంగా ఉన్నవే తప్ప, వాటిని అస్పృశ్యతతో పోల్చకూడదని మెహతా పేర్కొన్నారు.
- ఏకైక ఆలయం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర అయ్యప్ప స్వామి దేవాలయాల్లో మహిళలకు అనుమతి ఉందని, కేవలం శబరిమల ఆచారాన్ని మాత్రమే ఒక ప్రత్యేక సందర్భం (Sui Generis)గా చూడాలని ఆయన కోర్టుకు విన్నవించారు.
కేసు నేపథ్యం ఏమిటి?
2018లో ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం శబరిమలలో అన్ని వయస్సుల మహిళలకు ప్రవేశం కల్పిస్తూ తీర్పునిచ్చింది. అయితే ఈ తీర్పుపై దేశవ్యాప్త నిరసనలు, రివ్యూ పిటిషన్లు దాఖలు కావడంతో.. ఈ అంశాన్ని మరింత లోతుగా, రాజ్యాంగ బద్ధంగా పరిశీలించేందుకు తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనానికి బదిలీ చేశారు.