ఢిల్లీ: మధ్యప్రాచ్యంలో పరిస్థితి రోజురోజుకూ విషమిస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధిని తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకున్న ఇరాన్, అమెరికా లేదా దాని మిత్రదేశాల నౌకలను అక్కడ అనుమతించడం లేదు.
అయితే, యుద్ధం జరుగుతున్నప్పటికీ సుమారు 90 నౌకలు ఈ జలసంధిని దాటినట్లు తాజా సమాచారం వెలువడింది. దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా చూద్దాం.
ఇజ్రాయెల్-అమెరికా ప్రారంభించిన ఈ యుద్ధం మూడవ వారంలోకి ప్రవేశించింది. ఈ యుద్ధం త్వరగా ముగుస్తుందని అందరూ భావించినప్పటికీ, ఇరాన్ నిరంతరం గట్టిగా బదులిస్తోంది. ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధిని వేదికగా చేసుకుని ఇరాన్ పెద్ద గేమ్ ఆడుతోంది. మొదట ఈ జలసంధిని పూర్తిగా మూసివేస్తున్నట్లు ఇరాన్ ప్రకటించింది.
ఆ 90 నౌకల మర్మమేమిటి?
ప్రస్తుతం అందుతున్న సమాచారం ప్రకారం.. ఇరాన్ హార్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా మూసివేయలేదట. యుద్ధం జరుగుతున్నా గత రెండు వారాల్లో ఆయిల్ ట్యాంకర్లతో సహా సుమారు 90 నౌకలు ఈ మార్గం గుండా ప్రయాణించాయి. ఈ జలసంధి మూతపడిందని ప్రచారం జరుగుతున్నప్పటికీ, ఇరాన్ మిలియన్ల కొద్దీ బ్యారెళ్ల చమురును నిరంతరం ఎగుమతి చేస్తోందని సముద్రయాన మరియు వాణిజ్య గణాంకాలు (Maritime Data) వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఈ కాలంలో హార్ముజ్ దాటిన నౌకలలో ఎక్కువ భాగం ‘డార్క్ షిప్స్’ (Dark Ships) అని పిలవబడేవి ఉన్నాయి. అంటే ఇరాన్పై అంతర్జాతీయ ఆర్థిక ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని దాటి చమురు మరియు గ్యాస్ను తరలించడానికి ఉపయోగించే నౌకలనే డార్క్ షిప్స్ అంటారు. ఇవి ఇరాన్తో సంబంధం ఉన్నవని లేదా ‘లాయిడ్స్ లిస్ట్ ఇంటెలిజెన్స్’ (Lloyd’s List Intelligence) వంటి సంస్థల నిఘా పరిధిలో ఉన్నవని తెలుస్తోంది.
భారతదేశంపై ప్రభావం:
కొన్ని రోజుల క్రితమే భారతదేశం ఇరాన్తో చర్చలు జరిపింది. ఆ చర్చల తర్వాత, భారతదేశ జెండా (Indian Flag) ఉన్న నౌకలను మాత్రమే హార్ముజ్ జలసంధి దాటడానికి అనుమతిస్తామని ఇరాన్ ప్రకటించింది. పాకిస్థాన్కు కూడా దాదాపు ఇలాంటి అనుమతే లభించింది. అదే సమయంలో అమెరికా మరియు దాని మిత్రదేశాల నౌకలకు మాత్రం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అనుమతి లేదని ఇరాన్ ఖచ్చితంగా తేల్చి చెప్పింది.
ఏం జరుగుతోంది?
ఈ పరిణామాల వల్ల ముడి చమురు (Crude Oil) ధరలు నిరంతరం పెరుగుతున్నాయి. ప్రస్తుతం బ్యారెల్ ధర 100 డాలర్లకు పైగా ట్రేడ్ అవుతోంది. హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న అనిశ్చితే దీనికి ప్రధాన కారణం. ఈ మార్గంలో భద్రతను నిర్ధారించడానికి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన మిత్రదేశాలు మరియు వాణిజ్య భాగస్వాములకు పిలుపునిచ్చారు. అయినప్పటికీ, ఐరోపా దేశాలు ఇందులో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించాయి. దీనివల్ల చమురు సరఫరాపై ఒత్తిడి మరింత పెరిగింది.
భారీ లాభాలు:
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఇరాన్ ఈ హార్ముజ్ జలసంధిని తనకు అనుకూలంగా మార్చుకుంది. అమెరికా మరియు శత్రు దేశాల నౌకలను అడ్డుకుంటూనే, మరోవైపు తన దేశం నుండి 1.6 కోట్ల బ్యారెళ్ల కంటే ఎక్కువ చమురును ఎగుమతి చేసింది. చమురు ధరలు పెరిగిన తరుణంలో, ఇరాన్ ఈ ఎగుమతుల ద్వారా భారీ మొత్తంలో లాభాలను ఆర్జించింది.