న్యూఢిల్లీ: ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు మొదలై రెండు వారాలు గడుస్తున్నా.. ఆ దేశాన్ని లొంగదీసుకోవడంలో అగ్రరాజ్యం ఆశించిన విజయం సాధించలేకపోయింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ భారీ ప్రకటనలు చేస్తున్నప్పటికీ, గల్ఫ్ దేశాలను ఇరాన్ దాడుల నుండి రక్షించలేకపోతున్నారు. మరోవైపు ఇరాన్ తన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ వ్యూహంతో అమెరికాపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒత్తిడి పెంచుతోంది. ఈ క్రమంలో భారత్ విషయంలో అమెరికా తన విదేశీ విధానాన్ని హఠాత్తుగా మార్చుకోవడంపై ఇరాన్ గట్టిగా విమర్శలు గుప్పించింది.
ట్రంప్ తగ్గక తప్పలేదా?
మొదట్లో భారత్ రష్యా నుండి చమురు కొనుగోలు చేయడంపై ట్రంప్ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. భారత్ నుండి వచ్చే దిగుమతులపై భారీగా టారిఫ్‌లు (పన్నులు) విధిస్తామని హెచ్చరించారు. అయితే ఇరాన్ యుద్ధం ముదురుతున్న కొద్దీ ట్రంప్ స్వరం మారినట్లు కనిపిస్తోంది. యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు కొరత ఏర్పడటంతో, అమెరికా తన పంతాన్ని పక్కనపెట్టి భారత్‌కు ఊరటనిచ్చే నిర్ణయం తీసుకుంది.
అమెరికాపై ఇరాన్ విమర్శలు
భారత్ పట్ల అమెరికా తన వైఖరిని మార్చుకోవడాన్ని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరాఘచీ ఎద్దేవా చేశారు. శనివారం (మార్చి 14, 2026) ఆయన ఎక్స్ (Twitter) వేదికగా స్పందిస్తూ.. “ఒకప్పుడు మమ్మల్ని బెదిరించిన వాషింగ్టన్, ఇప్పుడు తన అవసరాల కోసం భారత్ వంటి దేశాలను వేడుకోవాల్సిన పరిస్థితికి దిగజారింది” అని పోస్ట్ చేశారు.
రష్యాకు కలిసి వచ్చిన యుద్ధం
ఇరాన్ యుద్ధం వల్ల రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్‌కు భారీ లాభం చేకూరుతోందని ‘ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్’ నివేదిక వెల్లడించింది:
భారీ లాభం: రష్యా చమురుపై అమెరికా విధానం మారడంతో, రష్యాకు ప్రతిరోజూ 15 కోట్ల డాలర్ల అదనపు లాభం వస్తోంది.
హార్ముజ్ మూత: హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటంతో భారత్, చైనాలు రష్యా చమురుపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి.
చమురు ధరల మంట: చమురు ట్యాంకర్లపై దాడులు జరుగుతుండటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు భగ్గుమంటున్నాయి.
భారత్ విషయంలో అమెరికా ‘యూ-టర్న్’
యుద్ధం మధ్యలో భారత్‌కు అమెరికా ఊహించని వెసులుబాటు కల్పించింది:
30 రోజుల మినహాయింపు: రష్యా నుండి ముడిచమురు కొనుగోలు చేసేందుకు భారత్‌కు అమెరికా 30 రోజుల పాటు అనుమతి ఇచ్చింది.
మినహాయింపు ఎందుకు?: ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురు, గ్యాస్‌లో 25% హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే వెళ్తుంది. భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 45% దీనిపైనే ఆధారపడేది. ఇప్పుడు యుద్ధం వల్ల ఆ మార్గం దెబ్బతినడంతో, భారత్ వంటి దేశాల్లో చమురు కొరత రాకుండా చూడటం అమెరికాకు తప్పనిసరి అయ్యింది.
ఇరాన్ సైనిక శక్తిని తక్కువ అంచనా వేయడం వల్లే అమెరికా ఇప్పుడు ఈ స్థాయి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ యుద్ధం ఎంతకాలం సాగుతుందో, అది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను ఇంకా ఎంతలా దెబ్బతీస్తుందోనన్న ఆందోళన పెరుగుతోంది.