ఉక్రెయిన్ మీద యుద్ధం ప్రకటించినందుకు రష్యా ముడి చమురుపై అమెరికా, యూరప్ దేశాలు గతంలో కఠిన ఆంక్షలు విధించాయి. రష్యా నుండి చమురు కొనవద్దని భారత్‌ను కూడా అమెరికా హెచ్చరించింది. కానీ ఇప్పుడు సీన్ పూర్తిగా మారిపోయింది. ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం వల్ల గల్ఫ్ దేశాల నుండి చమురు సరఫరా నిలిచిపోవడంతో, రష్యాకు కాసుల వర్షం కురుస్తోంది.
హార్ముజ్ జలసంధి మూత – ఇరాన్ వ్యూహం:
ప్రపంచ చమురు రవాణాలో 20% వాటా ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ మూసివేసింది. అమెరికాకు ఎక్కడ కొడితే నొప్పి తెలుస్తుందో సరిగ్గా అదే పని చేసింది ఇరాన్. దీనివల్ల సౌదీ అరేబియా, కువైట్, యూఏఈ వంటి దేశాల నుండి చమురు సరఫరా స్తంభించిపోయింది. ఒకవేళ తమ చమురు బావులపై దాడి చేస్తే గల్ఫ్ మొత్తం తగులబెట్టేస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరించడంతో ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధర బ్యారెల్‌కు 120 డాలర్ల వరకు ఎగబాకింది.
రష్యా ‘షాడో ఫ్లీట్’ (నిழల్ నావికాదళం):
పాశ్చాత్య దేశాల ఆంక్షలను ధిక్కరించి చమురు విక్రయించడానికి రష్యా పాత నౌకలతో ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థను (Shadow Fleet) ఏర్పాటు చేసుకుంది. ఇప్పుడు గల్ఫ్‌లో యుద్ధం కారణంగా ఇతర దేశాలకు రష్యా చమురు తప్ప మరో మార్గం లేకుండా పోయింది.
అమెరికా ఆంక్షల సడలింపు – భారత్‌కు గ్రీన్ సిగ్నల్:
ప్రపంచ మార్కెట్లో పెట్రోల్ ధరలను నియంత్రించలేక అమెరికా చివరికి రష్యాకు తలవంచింది:
తాత్కాలిక అనుమతి: ధరలను అదుపు చేయడానికి రష్యాకు చెందిన కొన్ని చమురు నౌకలపై అమెరికా ఆంక్షలను సడలించింది.
భారత్‌కు మినహాయింపు: హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగిన నేపథ్యంలో, భారత్ యథేచ్ఛగా రష్యా నుండి చమురు కొనవచ్చని అమెరికా ప్రకటించింది. ఒకప్పుడు భారత్‌ను అడ్డుకున్న అమెరికా, ఇప్పుడు తానే దారి చూపడం గమనార్హం.
రష్యాకు చేకూరుతున్న లాభం:
గతంలో ఆంక్షల వల్ల నష్టపోయిన రష్యాకు ఇరాన్ యుద్ధం ఒక గొప్ప అవకాశంగా మారింది.
లాభాల పంట: యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి రష్యా సుమారు 7 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 64,000 కోట్లు) విలువైన ముడి చమురును ఎగుమతి చేసినట్లు జర్మనీకి చెందిన ‘అర్జ్‌వాల్డ్’ సంస్థ తెలిపింది.
పెరుగుదల: గత నెలతో పోలిస్తే రష్యా చమురు ఎగుమతులు 14% పెరిగాయి.
సారాంశం:
శత్రువుకు శత్రువు మిత్రుడు అన్నట్లుగా.. అమెరికా-ఇరాన్ గొడవ రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపిరి పోసింది. రష్యా చమురును ప్రపంచ దేశాలకు అమ్మకుండా అడ్డుకోవాలని చూసిన అమెరికా, ఇప్పుడు తన అవసరాల కోసం అదే రష్యా చమురును మార్కెట్లోకి అనుమతించక తప్పని స్థితికి చేరుకుంది.