నేటి యువత మరియు కళాశాల విద్యార్థులలో ‘ఓవర్ థింకింగ్’ (అతిగా ఆలోచించడం) అనేది ఒక పెద్ద సమస్యగా మారింది. మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి మరియు సామాజిక కార్యకర్త ఇరై అన్బు గారు దీని గురించి వివరిస్తూ.. విద్యార్థులతో సంభాషించేటప్పుడు వారు తరచుగా, “సార్, నేను ప్రతి చిన్న విషయానికి అతిగా ఆలోచిస్తున్నాను, దీనివల్ల నా ప్రశాంతత పోతోంది” అని బాధపడుతుంటారని తెలిపారు.
అతిగా ఆలోచించడం అంటే ఏమిటి? ఇది గతంలో జరిగిన విషయాల గురించి చింతించడం లేదా భవిష్యత్తు గురించి భయపడటం అనే రెండు అంశాల చుట్టూ తిరుగుతుంది. “నేను అలా మాట్లాడి ఉండాల్సింది కాదు” అని గతంలోని తప్పులను తలచుకుని బాధపడటం, లేదా “రేపు ఏం జరుగుతుందో? నా పేరు చెడిపోతుందేమో?” అని జరగని వాటి గురించి భయపడటమే దీనికి పునాది.
ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? నిరంతరం ప్రతికూల ఆలోచనలు చేయడం వల్ల మానసిక అలసట (Mental Exhaustion) ఏర్పడుతుంది. ఇది ఆందోళన, భయం మరియు ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గడానికి దారితీస్తుంది. ముఖ్యంగా ‘టైప్ ఏ’ (Type A) వ్యక్తిత్వం కలవారు, అంటే ప్రతిదీ ఖచ్చితంగా ఉండాలి అనుకునేవారు దీనికి ఎక్కువగా గురవుతారు. దీనివల్ల నిద్రలేమి, తలనొప్పి మరియు రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం వంటి శారీరక సమస్యలు కూడా తలెత్తుతాయి.
నిర్ణయం తీసుకోలేకపోవడం (Decision Paralysis): అతిగా ఆలోచించే వారు ఏ చిన్న నిర్ణయాన్ని కూడా ధైర్యంగా తీసుకోలేరు. “ఇది చేస్తే అలా అవుతుందేమో, అది చేస్తే ఇలా అవుతుందేమో” అని వేల సార్లు ఆలోచించి చివరకు ఏ నిర్ణయం తీసుకోకుండా అయోమయంలో ఉండిపోతారు. దీనివల్ల వారి ఉత్పాదకత (Productivity) దారుణంగా పడిపోతుంది.
సంబంధాలలో సమస్యలు: వీరు ఇతరులు సాధారణంగా అన్న మాటలను కూడా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. “నన్ను తక్కువ చేసి మాట్లాడారా?” అని అనుమానిస్తూ తమను తాము ఒంటరి చేసుకుంటారు. జీవితంలోని సంతోషకరమైన క్షణాలను కూడా “ఈ సంతోషం ఎంతో కాలం ఉండదు” అని ఆలోచిస్తూ ఆస్వాదించలేరు.
పరిష్కార మార్గాలు:
- గుర్తించడం: మీరు అతిగా ఆలోచిస్తున్నారని మీకు మీరు గుర్తు చేసుకుని ఆ ఆలోచనను ఆపేయాలి.
- వ్యాపకం మార్చుకోవడం: వెంటనే ఒక పుస్తకం చదవడం, నడవడం లేదా పాటలు వినడం వంటి పనుల్లో నిమగ్నం అవ్వాలి.
- మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ (Mindfulness): గతం మీ చేతుల్లో లేదు, భవిష్యత్తు గురించి తెలియదు. వర్తమానంలో బ్రతకడం నేర్చుకోవాలి. దీని కోసం లోతైన శ్వాస వ్యాయామాలు (Deep Breathing) చేయాలి.
- శారీరక శ్రమ: సైక్లింగ్ చేయడం, మొక్కలకు నీళ్లు పోయడం లేదా ఒంటరిగా గోడకు బంతి వేసి పట్టుకోవడం వంటి పనుల వల్ల మెదడులో ‘డోపమైన్’ అనే సంతోష హార్మోన్ విడుదలయ్యి మానసిక భారం తగ్గుతుంది.
- మిత్రులతో సంభాషణ: మనసులో ఉన్న బాధను నమ్మకమైన స్నేహితులతో పంచుకుంటే సమస్య చాలా చిన్నదిగా అనిపిస్తుంది.
మెదడులోని ‘ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్’ మరియు ‘అమిగ్డాలా’ మధ్య జరిగే పోరాటమే ఈ అతిగా ఆలోచించడం. ధ్యానం, చిత్రలేఖనం లేదా కవిత్వం రాయడం వంటి సృజనాత్మక పనుల ద్వారా ఈ చక్రం నుండి బయటపడవచ్చు.