ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరల పెరుగుదల తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఈ క్రమంలో, భారతదేశం అంతటా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగకుండా ఉండటానికి ప్రభుత్వ చమురు సంస్థలు (OMCs) భారీ నష్టాలను భరిస్తున్నాయి.
5 రాష్ట్రాల ఎన్నికల కారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంధన ధరలను పెంచకుండా నిలిపివేసింది. గతంలో ముడి చమురు ధర 50 డాలర్ల కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కూడా భారతదేశంలో పెట్రోల్ ధర 100 రూపాయలుగా ఉంది. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి చేతులు దాటిపోతోందన్నది వాస్తవం.
కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సమాచారం ప్రకారం, పశ్చిమ ఆసియా యుద్ధ సంక్షోభం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి చమురు శుద్ధి సంస్థలు రోజుకు సుమారు రూ. 1000 కోట్ల వరకు నష్టపోతున్నాయి. ఈ నష్టం 2026 మొదటి త్రైమాసికంలోనే రూ. 2 లక్షల కోట్లకు చేరువలో ఉంది.
ప్రభుత్వ చమురు సంస్థలకు ఇబ్బందులు
మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న యుద్ధ ఉద్రిక్తతల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడి చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఈ పెరుగుదల ప్రభావం దేశీయ ధరలపై పడకుండా ఉండటానికి, భారతదేశంలోని పెద్ద చమురు సంస్థలు తమ లాభాలను త్యాగం చేసి ధరలను స్థిరంగా ఉంచాయి.
దీనివల్ల అవి రోజుకు రూ. 1000 కోట్ల నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నాయి. సామాన్య ప్రజలపై అధిక ధరల భారం పడకూడదనే ఉద్దేశంతో ధరలు పెంచవద్దని కేంద్రం చమురు సంస్థలను ఆదేశించింది. అయితే, ఇప్పటివరకు కేంద్రం చమురు సంస్థల కోసం ఎలాంటి సబ్సిడీ లేదా ‘బైలౌట్’ (ఆర్థిక ప్యాకేజీ) ప్రకటించలేదు. మరి రూ. 2 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ప్రభుత్వం ఎలా పరిష్కరిస్తుంది?
రాజ్నాథ్ సింగ్ అధ్యక్షతన సమావేశం
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ నేతృత్వంలో జరిగిన మంత్రుల బృందం (IGoM) సమావేశంలో, ప్రపంచ సంక్షోభం వల్ల భారత ప్రజలపై ఎలాంటి ప్రభావం పడకుండా ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని అధికారులు ధృవీకరించారు. అయితే ఈ నష్టాలు దీర్ఘకాలం కొనసాగితే ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారుతుందని సమావేశంలో చర్చించారు.
ప్రజలపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది? ధరల పెంపా లేదా పన్ను భారమా?
ఈ భారీ నష్టాలను ఎక్కువ కాలం భరించడం సాధ్యం కాదు కాబట్టి, త్వరలోనే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగవచ్చు లేదా కొత్తగా పన్ను లేదా ‘సెస్’ విధించవచ్చనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఇది సామాన్యుల ఇంటి ఖర్చులను పెంచుతుంది. స్కూల్, కాలేజీ ఖర్చులు, వస్తువుల కొనుగోలు, ప్రయాణం వంటి అనేక విషయాల్లో పరోక్షంగా ప్రభావం పడుతుంది. అందుకే ప్రభుత్వం ఈ నష్టాన్ని ఎలా అధిగమిస్తుందనేది ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్న.
ప్రధాని మోదీ విజ్ఞప్తి
ఈ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రజలకు నేరుగా విజ్ఞప్తి చేశారు. ఇంటి నుండి పని చేసే (Work From Home) పద్ధతిని మళ్లీ అమలు చేయాలని, పెట్రోల్-డీజిల్ వాడకాన్ని తగ్గించాలని మరియు ప్రజా రవాణాను (Public Transport) ఎక్కువగా ఉపయోగించాలని ఆయన సూచించారు.
ఇంధన నిల్వలు
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ నేతృత్వంలో నిన్న జరిగిన 5వ మంత్రుల బృందం సమావేశంలో అధికారులు కీలక వివరాలు వెల్లడించారు. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో:
- 60 రోజులకు సరిపడా ముడి చమురు నిల్వలు,
- 60 రోజులకు సరిపడా సహజ వాయువు నిల్వలు,
- 45 రోజులకు సరిపడా ఎల్పీజీ (వంట గ్యాస్) నిల్వలు ఉన్నాయి. దీనివల్ల ప్రజలు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని ఈ సమావేశం ద్వారా స్పష్టం చేశారు.