మార్చి నెల రాగానే, 6 ఏళ్ల క్రితం నాటి ఆ భయంకర దృశ్యాలు కళ్లముందు కదలాడుతుంటాయి. 2020 మార్చి 24న రాత్రి 8 గంటలకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ దేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, 21 రోజుల పాటు దేశవ్యాప్త లాక్‌డౌన్‌ను ప్రకటించారు.
కేవలం 4 గంటల నోటీసుతో 1.38 బిలియన్ల ప్రజలు ఇళ్లకే పరిమితం కావాల్సి వచ్చింది. రోడ్లు నిర్మానుష్యమయ్యాయి, ఫ్యాక్టరీలు మూతపడ్డాయి, స్కూళ్లు-కాలేజీలు నిలిచిపోయాయి. కేవలం అత్యవసర సేవలు మాత్రమే నడిచాయి. ప్రకృతి పుంజుకుంది, గాలి శుభ్రపడింది. కానీ, దానితో పాటు భయం, అనిశ్చితి, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ప్రజలను వెంటాడాయి.
నేడు, 24 మార్చి 2026న, సోషల్ మీడియాలో పాత లాక్‌డౌన్ వీడియోలు, ఫోటోలు మళ్లీ వైరల్ అవుతున్నాయి. గూగుల్‌లో ‘India Lockdown Again’ మరియు ‘Is Lockdown Again In India 2026’ వంటి సెర్చ్ ట్రెండ్స్ టాప్‌లో ఉన్నాయి. ఈ భయానికి కారణం కేవలం పాత జ్ఞాపకాలు మాత్రమే కాదు, ప్రస్తుతం నెలకొన్న అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలు కూడా.
ప్రధాని మోదీ ప్రసంగం.. కొత్త భయం ఎందుకు?
మార్చి 23న లోక్‌సభలో ప్రధాని మోదీ పశ్చిమ ఆసియా (అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ vs ఇరాన్) ఘర్షణలను ‘ఆందోళనకరం’ అని అభివర్ణించారు. హోర్ముజ్ జలసంధిలో అడ్డంకుల వల్ల ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థ దెబ్బతింటోందని, చమురు ధరలు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.
కరోనా సమయంలో చూపిన పట్టుదల, ఐక్యతను ఇప్పుడు కూడా చూపాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. అయితే, ఆయన ఎక్కడా లాక్‌డౌన్ విధిస్తామని చెప్పలేదు. కానీ, సోషల్ మీడియాలో ‘Energy Lockdown’ (ఇంధన లాక్‌డౌన్) వస్తుందనే పుకార్లు షికారు చేస్తున్నాయి. అయితే 2020 నాటి పరిస్థితి వేరని, ఇప్పుడు అటువంటి లాక్‌డౌన్ అవసరం లేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
కోవిడ్ మహమ్మారి నేర్పిన 4 గొప్ప పాఠాలు:
1. వ్యాక్సిన్ సాంకేతికతలో విప్లవం: క్యాన్సర్ చికిత్సలో mRNA మార్పు
అతిపెద్ద విప్లవం వ్యాక్సిన్ టెక్నాలజీలో వచ్చింది. సాధారణంగా దశాబ్దాలు పట్టే వ్యాక్సిన్ తయారీని mRNA టెక్నాలజీతో కేవలం 9 నెలల్లోనే పూర్తి చేశారు. 2023లో దీనికి నోబెల్ బహుమతి కూడా లభించింది.
- క్యాన్సర్ వ్యాక్సిన్: ఇప్పుడు (2025-26లో) ఈ టెక్నాలజీని క్యాన్సర్ చికిత్సకు వాడుతున్నారు. చర్మ క్యాన్సర్ (Melanoma) ముప్పును 44% తగ్గించే వ్యాక్సిన్ల ట్రయల్స్ ముగింపు దశలో ఉన్నాయి.
- ప్రయోజనం: 2027 నాటికి మొదటి క్యాన్సర్ వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. కోవిడ్ నేర్పిన వేగం క్యాన్సర్ రోగుల ప్రాణాలను కాపాడబోతోంది.
2. వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ (WFH) మరియు డిజిటల్ మార్పు
ఆఫీసు నాలుగు గోడల మధ్యే పని చేయాలనే పాత పద్ధతి మారింది. 2020లో మొదలైన ‘వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్’ ఇప్పుడు ఒక సంస్కృతిగా మారింది.
- ప్రస్తుత స్థితి: 2026 నాటికి దాదాపు 28.2% మంది ‘హైబ్రిడ్ మోడల్’ (కొన్ని రోజులు ఆఫీస్, కొన్ని రోజులు ఇల్లు) లో పని చేస్తున్నారు.
- ప్రయోజనం: కంపెనీలకు ఖర్చులు తగ్గగా, ఉద్యోగులకు ట్రాఫిక్ కష్టాలు తప్పాయి. ముఖ్యంగా మహిళలకు, దివ్యాంగులకు ఇది గొప్ప అవకాశంగా మారింది.
3. ఆరోగ్యం మరియు పరిశుభ్రత అలవాట్లు: స్వచ్ఛ భారత్ 2.0
మాస్క్ ధరించడం, శానిటైజర్ వాడటం, చేతులు కడుక్కోవడం దైనందిన జీవితంలో భాగమయ్యాయి.
- ప్రయోజనం: దీనివల్ల టైఫాయిడ్, డయేరియా వంటి అంటువ్యాధులు గణనీయంగా తగ్గాయి. ప్రజల్లో ఆరోగ్య స్పృహ పెరిగింది. పాఠశాలలు, కార్యాలయాల్లో పరిశుభ్రత ప్రమాణాలు శాశ్వతంగా మెరుగుపడ్డాయి.
4. మానసిక ఆరోగ్యం (Mental Health) పై అవగాహన
లాక్‌డౌన్ వల్ల ఒంటరితనం, ఆందోళన పెరిగినప్పటికీ, అది మానసిక ఆరోగ్యంపై పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీసింది.
- ప్రయోజనం: టెలి-థెరపీ (వీడియో కాల్ ద్వారా కౌన్సెలింగ్) సాధారణమైంది. మానసిక సమస్యలు కూడా శారీరక సమస్యలంత ముఖ్యమైనవని ప్రజలు గుర్తించారు. కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం యొక్క విలువ తెలిసింది.
ముగింపు:
కోవిడ్ మనకు ఎంతో బాధను మిగిల్చింది, కానీ భవిష్యత్తు కోసం సిద్ధంగా ఉండటం నేర్పింది. నేడు ఇంధన సంక్షోభం లేదా అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఎందుకంటే 2020 నాటి భారత్ కంటే 2026 నాటి భారత్ ఎంతో బలంగా, సాంకేతికంగా ముందంజలో ఉంది.