మాఘ గణపతి 2026: భారతీయ సంస్కృతిలో భగవాన్ గణేశుడిని ‘ప్రథమేష్’ (తొలి దైవం)గా పరిగణిస్తారు. ఏ శుభ కార్యమైనా గణపతి పూజ లేకుండా పూర్తి కాదు. సంవత్సరంలో రెండుసార్లు గణపతి ఉత్సవాలను పెద్ద ఎత్తున జరుపుకుంటాం. ఒకటి భాద్రపద మాసంలో వచ్చే ‘వినాయక చవితి’, రెండోది మాఘ మాసంలో వచ్చే ‘గణేష్ జయంతి’.
చాలామంది ఈ రెండింటి విషయంలో అయోమయానికి గురవుతుంటారు. ఈ ప్రత్యేక కథనం ద్వారా ఆ రెండింటి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం మరియు పూజా నియమాలను తెలుసుకుందాం.
వినాయక చవితి మరియు గణేష్ జయంతి మధ్య ప్రధాన తేడాలు
ఈ రెండు పండుగలు చవితి తిథి నాడే వచ్చినప్పటికీ, వాటి ప్రాముఖ్యత మరియు పురాణ నేపథ్యం భిన్నంగా ఉంటాయి.
- గణేష్ జయంతి (మాఘ గణేశోత్సవం): మాఘ శుద్ధ చవితి నాడు గణేష్ జయంతిని జరుపుకుంటారు. పురాణాల ప్రకారం, వినాయకుడు ఈ రోజే జన్మించారు. అందుకే దీనిని ‘గణేష్ జన్మోత్సవం’ లేదా ‘తిలకుంద చవితి’ అని కూడా పిలుస్తారు. 2026లో ఈ జయంతిని జనవరి 22న జరుపుకుంటున్నారు.
- వినాయక చవితి (భాద్రపద గణేశోత్సవం): భాద్రపద శుద్ధ చవితి నాడు ఈ ఉత్సవం జరుగుతుంది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున వినాయకుడు కైలాస పర్వతం నుండి తన భక్తులను కలవడానికి భూలోకానికి వస్తాడు. ఇది వినాయకుని రాకను మరియు అతిథి మర్యాదలను తెలిపే వేడుక. ఇది 10 రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది.
‘తిలకుంద చవితి’ అనే పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
మాఘ మాసంలోని గణేష్ జయంతికి ‘తిలకుంద’ అనే ప్రత్యేక పేరు ఉంది. ‘తిల’ అంటే నువ్వులు, ‘కుంద’ అంటే మొల్ల పూలు (పాశ్చాత్య మల్లె). మాఘ మాసంలో చలి ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఈ రోజున వినాయకుడికి నువ్వులను సమర్పిస్తారు మరియు తెల్లని మొల్ల పూలతో పూజిస్తారు. ఈ రోజున నువ్వులను దానం చేయడం, నువ్వుల పదార్థాలను తినడం ఆరోగ్యం మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రగతికి చాలా శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
2026 శుభ ముహూర్తం
ఈ ఏడాది మాఘ గణేష్ జయంతి 2026, జనవరి 22న జరుపుకోనున్నారు. పూజ చేయడానికి ఉదయం 11:29 నుండి మధ్యాహ్నం 1:37 వరకు అత్యంత శుభ ముహూర్తంగా పరిగణించబడుతోంది.
ముఖ్యమైన పూజా నియమాలు
- స్నానం: పూజకు ముందు నువ్వుల పిండితో లేదా నువ్వులు కలిపిన నీటితో స్నానం చేయాలి.
- వస్త్రధారణ: పూజ సమయంలో పసుపు లేదా ఎరుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించడం ఉత్తమం.
- చంద్ర దర్శనం: భాద్రపద చవితి లాగే మాఘ గణేష్ జయంతి నాడు కూడా చంద్రుని చూడకూడదు. ఈ రోజున చంద్రుడిని చూస్తే ‘నీలాపనిందలు’ (తప్పుడు ఆరోపణలు) వస్తాయని మతపరమైన నమ్మకం.
- నైవేద్యం: వినాయకుడికి నువ్వుల మోదకాలు లేదా నువ్వుల లడ్డూలను నైవేద్యంగా సమర్పించడం తప్పనిసరి.
- ప్రార్థన: 21 గరిక పోచలు మరియు ఎర్రటి మందార పూలతో పూజించాలి. సాధ్యమైతే 21 సార్లు ‘గణపతి అథర్వశీర్షం’ పఠించాలి లేదా “ఓం గం గణపతయే నమః” మంత్రాన్ని జపించాలి.