విమాన ప్రయాణంలో నడి ఆకాశంలో శిశువు జన్మించడం అనేది చాలా అరుదైన విషయం. అలా పుట్టిన బిడ్డకు ఏ దేశ పౌరసత్వం లభిస్తుంది మరియు వారికి అందే రాయితీలపై ఉన్న నిబంధనలు ఆశ్చర్యం కలిగిస్తాయి.
కొన్ని దేశాలు తమ గగనతలం (Airspace) మీదుగా విమానం వెళ్తున్నప్పుడు బిడ్డ జన్మిస్తే, ఆ బిడ్డకు తమ దేశ పౌరసత్వాన్ని కల్పిస్తాయి. ఉదాహరణకు అమెరికా మరియు కెనడా వంటి దేశాలను చెప్పుకోవచ్చు. ఒక అంతర్జాతీయ విమానం అమెరికా గగనతలంలో ఉన్నప్పుడు బిడ్డ పుడితే, తల్లిదండ్రులు ఏ దేశస్థులైనా ఆ బిడ్డకు అమెరికా పౌరసత్వం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే, మెజారిటీ దేశాలు ‘రక్త సంబంధ చట్టాన్ని’ (Jus Sanguinis) అనుసరిస్తాయి. దీని ప్రకారం బిడ్డ ఎక్కడ పుట్టినా, తల్లిదండ్రుల పౌరసత్వమే ఆ బిడ్డకు లభిస్తుంది. ఉదాహరణకు భారతీయ దంపతులకు నడి ఆకాశంలో బిడ్డ పుడితే, ఆ శిశువు భారతీయ పౌరుడిగానే పరిగణించబడుతుంది.
మరికొన్ని సందర్భాల్లో, ఆ విమానం ఏ దేశంలో రిజిస్టర్ అయి ఉందో ఆ దేశ చట్టం ప్రకారం పౌరసత్వం నిర్ణయించబడుతుంది. 1961 అంతర్జాతీయ ఒప్పందం ప్రకారం, అంతర్జాతీయ జలాల పైన (సముద్రం మీద) విమానంలో బిడ్డ పుడితే, ఆ విమానం ఏ దేశానికి చెందిందో ఆ దేశ గడ్డపైనే బిడ్డ పుట్టినట్లు భావిస్తారు.
చాలామంది అనుకుంటున్నట్లుగా, విమానంలో పుట్టిన బిడ్డకు ఆ విమాన సంస్థలో జీవితకాలం ఉచిత ప్రయాణ సౌకర్యం లభిస్తుందనేది కేవలం ఒక పుకారు (Myth) మాత్రమే. అయితే థాయ్ ఎయిర్‌వేస్, ఎయిర్ ఏషియా వంటి కొన్ని సంస్థలు అరుదైన సందర్భాల్లో ఇటువంటి పిల్లలకు అటువంటి రాయితీలు కల్పించాయి.
బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే, విమాన కెప్టెన్ ఆ సమాచారాన్ని సమీపంలోని ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్‌కు తెలియజేస్తారు. ఆ విమానం తదుపరి ఏ దేశంలో ల్యాండ్ అవుతుందో, అక్కడి అధికారులకు జనన ధృవీకరణ పత్రాల కోసం సమాచారం అందిస్తారు.