చాలామంది జంతు ప్రేమికులు మానవత్వంతో వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెడుతుంటారు. అయితే, ఇలా ఆహారం పెట్టడం చట్టరీత్యా నేరమా? అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. నిజానికి భారత్లో వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడం నేరం కాదు, పైగా అది ఒక పౌరుడి హక్కు కూడా. కానీ, ఇక్కడే ఒక చిన్న ట్విస్ట్ ఉంది. మీరు చేసే ఒక చిన్న పొరపాటు మిమ్మల్ని చట్టపరమైన ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టే అవకాశం ఉంది.
చట్టం ఏం చెబుతోంది?
భారతీయ చట్టాల ప్రకారం, వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడం చట్టబద్ధమైనదే. కమ్యూనిటీ కుక్కలకు ఆహారం పొందే హక్కు ఉందని, వాటికి ఆహారం అందించే హక్కు పౌరులకు ఉందని కోర్టులు గతంలోనే స్పష్టం చేశాయి. అయితే, ఇటీవలి కాలంలో ఈ నిబంధనలు మరింత కఠినతరం అయ్యాయి.
2025 సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు
2025లో సుప్రీంకోర్టు ఈ విషయంలో కొన్ని స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.
నిర్దేశిత ప్రాంతాలే ముఖ్యం: రోడ్లు, పార్కులు లేదా అపార్ట్మెంట్ ఎంట్రన్స్ల వద్ద ఇష్టం వచ్చినట్లు కుక్కలకు ఆహారం పెట్టకూడదు.
ఫీడింగ్ స్పాట్స్: స్థానిక సంస్థలు (మున్సిపాలిటీలు) నిర్ణయించిన ‘ఫీడింగ్ ఏరియాల’లోనే ఆహారం పెట్టాలి.
ప్రజా భద్రత: జంతు సంక్షేమంతో పాటు ప్రజల భద్రతను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకోవాలని కోర్టు పేర్కొంది. నివాస ప్రాంతాల్లో అస్తవ్యస్తంగా ఆహారం పెట్టడం వల్ల పరిశుభ్రత లోపించడం, కుక్కల దాడులు పెరగడం వంటి ఫిర్యాదులు రావడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
అపార్ట్మెంట్లు మరియు హౌసింగ్ సొసైటీల్లో నిబంధనలు
హౌసింగ్ సొసైటీలలో ఉండే రెసిడెంట్ వెల్ఫేర్ అసోసియేషన్లు (RWA) కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడాన్ని పూర్తిగా నిషేధించలేవు. కానీ, అవి కొన్ని నిబంధనలను విధించవచ్చు.
నిర్ణీత స్థలాలు: సొసైటీలో పిల్లలు ఆడుకునే చోట లేదా అందరూ నడిచే దారిలో కాకుండా, ఒక పక్కన కేటాయించిన స్థలంలోనే ఆహారం పెట్టాలి.
పరిశుభ్రత: ఆహారం పెట్టిన తర్వాత ఆ ప్రాంతాన్ని శుభ్రంగా ఉంచాల్సిన బాధ్యత పెట్టిన వారిదే. ఒకవేళ నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే, స్థానిక చట్టాల ప్రకారం చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
కుక్క కాటుకు బాధ్యత ఎవరిది?
కొన్ని సందర్భాల్లో కుక్కలకు ఆహారం పెట్టే వ్యక్తులను బాధ్యులుగా పరిగణించవచ్చని కోర్టులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ముఖ్యంగా భద్రతాపరమైన సమస్యలు తలెత్తినప్పుడు ఆహారం పెట్టే వారు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచించాయి.
పరిష్కారం ఏంటి?
భారతదేశంలో ‘యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్’ (ABC) ప్రోగ్రామ్ ద్వారా వీధి కుక్కలకు సంతాన నియంత్రణ శస్త్రచికిత్సలు మరియు వ్యాక్సినేషన్లు చేయడం నిరంతరం కొనసాగుతోంది.
మీరు వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెట్టాలనుకుంటే, ముందుగా మీ ఏరియాలో మున్సిపాలిటీ కేటాయించిన స్థలం ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోండి.
ఇతరులకు ఇబ్బంది కలగకుండా, పరిశుభ్రత పాటిస్తూ ఆహారం పెడితే మీకు ఎటువంటి చట్టపరమైన ఇబ్బందులు ఎదురవు.