వెనిజులా సంక్షోభం (Venezuela Crisis): దక్షిణ అమెరికా దేశమైన వెనిజులా ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు నిల్వలు ఉన్న వెనిజులా, నేడు అత్యంత పేదరికంలోకి ఎలా చేరుకుంది? ఒకప్పుడు సిరిసంపదలతో తులతూగిన ఈ దేశం పతనానికి దారితీసిన కారణాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
- ప్రభుత్వ దుర్వినియోగం మరియు అస్తవ్యస్త నిర్వహణ
వెనిజులా వద్ద ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ చమురు నిల్వలు (303 బిలియన్ బ్యారెల్స్) ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, నేడు ఆ దేశం దివాళా తీసిన దేశాల జాబితాలో ఉంది. అక్కడ ద్రవ్యోల్బణం ఆకాశాన్ని తాకుతోంది. ఆర్థిక సంక్షోభం తట్టుకోలేక ప్రజలు దేశం విడిచి వలస వెళ్లిపోతున్నారు. దీనికి ప్రధాన కారణం అక్కడి ప్రభుత్వాల అసమర్థ పాలనే. - శ్రమించని మనస్తత్వం
1952లో వెనిజులా ప్రపంచంలోనే నాలుగో ధనిక దేశంగా ఉండేది. భూగర్భంలో దొరికిన అపారమైన చమురు నిల్వల వల్ల ఆ దేశానికి విపరీతమైన డబ్బు వచ్చింది. దీనివల్ల ప్రజల్లో ఒక రకమైన సోమరితనం పెరిగింది. చమురు సంపద ఉండగా తాము కష్టపడి పని చేయాల్సిన అవసరం లేదని అక్కడి ప్రజలు భావించారు. - ప్రతి వస్తువు కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడటం
వెనిజులా తన దృష్టినంతా కేవలం చమురు తీయడం మరియు దాని ద్వారా డబ్బు సంపాదించడంపైనే పెట్టింది. దీనివల్ల వ్యవసాయం, పారిశ్రామిక రంగం మరియు ఇతర వృత్తులను పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేశారు. ఫలితంగా, చమురు మినహా మిగిలిన అన్ని అవసరాల కోసం వెనిజులా ఇతర దేశాలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. చమురు అమ్మి వచ్చిన డబ్బుతో నిత్యావసరాలను కొనుగోలు చేయడం ప్రారంభించింది. - ఉచిత పథకాలు
2000 సంవత్సరం తర్వాత, వెనిజులా ప్రభుత్వం దేశ ఆర్థిక స్థితిని బలోపేతం చేసే రంగాల్లో పెట్టుబడి పెట్టకుండా, ఉచిత పథకాల పేరుతో ప్రజలకు డబ్బును విచ్చలవిడిగా పంపిణీ చేసింది. ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడిచమురు ధరలు పడిపోయినప్పుడు, ప్రజలకు జీతాలు ఇవ్వడానికి కూడా ప్రభుత్వానికి డబ్బు లేకుండా పోయింది. - బంధుప్రీతి మరియు రాజకీయ జోక్యం
వెనిజులా ప్రభుత్వ చమురు సంస్థ అయిన PDVSA నుండి సమర్థులైన అధికారులను తొలగించి, వారి స్థానంలో రాజకీయ నాయకులు తమకు కావలసిన వారిని నియమించుకున్నారు. దీనివల్ల చమురు ఉత్పత్తిలో కొత్త సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయలేకపోయారు. అలాగే, చదువుకున్న మేధావులు దేశం విడిచి వెళ్లిపోవడం మొదలుపెట్టారు. - పడిపోయిన చమురు ఉత్పత్తి
90వ దశకం వరకు వెనిజులా రోజుకు 35 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురును ఉత్పత్తి చేసేది. కానీ నిర్వహణ లోపం వల్ల ప్రస్తుతం అది కేవలం 8 నుండి 10 లక్షల బ్యారెళ్లకు పడిపోయింది. విచిత్రమేమిటంటే, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు నిల్వలు ఉన్న ఈ దేశం, ఇప్పుడు తన అవసరాల కోసం పెట్రోల్‌ను విదేశాల నుండి కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది. - ఆకాశాన్నంటుతున్న ద్రవ్యోల్బణం
వెనిజులాలో ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) నియంత్రణ కోల్పోయింది. 2012లో సుమారు 372.59 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఆ దేశ జిడిపి (GDP), ఇప్పుడు సుమారు 100 బిలియన్ డాలర్ల లోపుకు పడిపోయింది. 2020లో అయితే ఇది కేవలం 43.79 బిలియన్ డాలర్ల వద్దే నిలిచింది.