జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేష్ మరియు జస్టిస్ సతీష్ చంద్ర శర్మలతో కూడిన ధర్మాసనం “బీహార్ ఫార్మాసిస్ట్ క్యాడర్ రూల్స్, 2014” రాజ్యాంగబద్ధతను సమర్థించింది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం, రాష్ట్రంలో ఫార్మాసిస్ట్ ఉద్యోగాలకు కనీస అర్హత “డిప్లొమా ఇన్ ఫార్మసీ” (D.Pharm) ఉండాలి.
కేసు నేపథ్యం:
బీహార్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన 2,473 ఫార్మాసిస్ట్ పోస్టుల భర్తీలో B.Pharm (బ్యాచిలర్) మరియు M.Pharm (మాస్టర్స్) డిగ్రీలు ఉన్న అభ్యర్థులను అనర్హులుగా ప్రకటించారు. దీనిని సవాలు చేస్తూ ఉన్నత విద్యావంతులు కోర్టును ఆశ్రయించారు.
- అభ్యర్థుల వాదన: డిప్లొమా కంటే డిగ్రీ అనేది ఉన్నతమైన చదువు అని, ఫార్మసీ చట్టం ప్రకారం డిగ్రీ ఉన్నవారు కూడా రిజిస్టర్డ్ ఫార్మాసిస్టులే కాబట్టి తమకు అవకాశం ఇవ్వకపోవడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని వారు వాదించారు.
సుప్రీంకోర్టు ఏం చెప్పింది?
కోర్టు అభ్యర్థుల వాదనను తోసిపుచ్చుతూ ఈ క్రింది కారణాలను పేర్కొంది:
- శిక్షణలో వ్యత్యాసం: డిప్లొమా (D.Pharm) కోర్సులో 500 గంటల ఆసుపత్రి ఆధారిత ప్రాక్టికల్ శిక్షణ ఉంటుంది. కానీ డిగ్రీలో ఇది కేవలం 150 గంటలు మాత్రమే. ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో మందుల పంపిణీ మరియు రోగులకు కౌన్సెలింగ్ ఇవ్వడానికి డిప్లొమా చేసిన వారే ఎక్కువ అనువైన వారని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
- ఉపాధి అవకాశాలు: డిగ్రీ ఉన్నవారికి ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమలు, పరిశోధనలు మరియు డ్రగ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ వంటి అనేక ఉన్నత అవకాశాలు ఉంటాయి. కానీ డిప్లొమా చేసిన వారికి అవకాశాలు పరిమితం. కాబట్టి, ప్రభుత్వం ఒక నిర్దిష్ట వర్గానికి (డిప్లొమా హోల్డర్లు) ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం సమంజసమే.
- నిర్ణయాధికారం యజమానిదే: ఏ ఉద్యోగానికి ఏ విద్యార్హత ఉండాలో నిర్ణయించే హక్కు యజమానికి ఉంటుంది. ఆ నిబంధనలు మరీ అహేతుకంగా లేనంత వరకు కోర్టులు అందులో జోక్యం చేసుకోకూడదు.