లక్నో: ఉత్తరప్రదేశ్లో ప్రస్తుతం విద్యుత్ మీటర్ల అంశం కేవలం సాంకేతిక సమస్యగానే కాకుండా, ఒక పెద్ద సామాజిక మరియు రాజకీయ చర్చగా మారింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 75 లక్షల ఇళ్లలో స్మార్ట్ ప్రిపెయిడ్ మీటర్లను ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, వాటి వల్ల వస్తున్న అధిక బిల్లులు, సాంకేతిక లోపాలపై ప్రజల నుండి తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.
ప్రజల ఆగ్రహాన్ని చూసిన యోగి ప్రభుత్వం పాత మీటర్ల స్థానంలో కొత్త స్మార్ట్ మీటర్లను ఏర్పాటు చేసే ప్రక్రియపై తక్షణమే స్టే విధించింది. అయితే ఇప్పటికే స్మార్ట్ మీటర్లు అమర్చిన ఇళ్ల పరిస్థితి ఏమిటి? వాటిని మార్చుకోవడం సాధ్యమేనా? ఈ వివరాలు మీ కోసం..
స్మార్ట్ మీటర్ – ‘తలనొప్పి’గా ఎందుకు మారింది? స్మార్ట్ మీటర్లను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు ఇవి ఎంతో పారదర్శకంగా ఉంటాయని చెప్పారు. కానీ క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. రీఛార్జ్ చేసినా ‘నెగటివ్ బ్యాలెన్స్’ చూపించడం, ఎటువంటి ముందస్తు హెచ్చరిక లేకుండా కరెంటు కట్ అవ్వడం వంటి ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తాయి. దీనివల్ల సుమారు 5 లక్షల ఇళ్లలో ప్రజలు రీఛార్జ్ చేసినా రోజుల తరబడి చీకట్లోనే ఉండాల్సి వచ్చింది. ప్రజల అనుమతి లేకుండా బలవంతంగా మీటర్లు మార్చడంపై లక్నో నుండి కాన్పూర్ వరకు నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి.
యోగి ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం: ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఆదేశాల మేరకు స్మార్ట్ మీటర్ల ఏర్పాటును నిలిపివేయడంతో పాటు, మీటర్ల పనితీరు, బిల్లింగ్ సాఫ్ట్వేర్ మరియు అధిక బిల్లులపై విచారణకు నలుగురు సభ్యులతో కూడిన కమిటీని ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. కొత్త కనెక్షన్లకు స్మార్ట్ మీటర్లు తప్పనిసరి చేసినప్పటికీ, పాత మీటర్లు ఉన్నవారిపై బలవంతం చేయకూడదని ఇంధన శాఖ మంత్రి ఎ.కె. శర్మ స్పష్టం చేశారు.
వినియోగదారుడి చట్టపరమైన హక్కు: విద్యుత్ చట్టం, 2003 సెక్షన్ 47(5) ప్రకారం, వినియోగదారులు తమకు ప్రిపెయిడ్ మోడ్ కావాలా లేదా పోస్ట్పెయిడ్ మోడ్ కావాలా అని ఎంచుకునే చట్టపరమైన హక్కును కలిగి ఉన్నారు. ఎవరిపైనా వారి అనుమతి లేకుండా మీటర్లను రుద్దకూడదని యూపీ విద్యుత్ వినియోగదారుల మండలి రెగ్యులేటరీ కమిషన్ (UPERC) లో బలంగా వాదించింది.
మీటర్ మార్చుకోవాలనుకుంటే ఏం చేయాలి? ఒకవేళ మీ ఇంట్లో ఇప్పటికే స్మార్ట్ మీటర్ అమర్చి ఉండి, దానివల్ల మీరు ఇబ్బంది పడుతుంటే, ఈ క్రింది పద్ధతులను అనుసరించవచ్చు:
- ప్రిపెయిడ్ నుండి పోస్ట్పెయిడ్కు దరఖాస్తు: మీ ప్రాంతంలోని ఎస్డీఓ (SDO) లేదా ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్ (XEN) కార్యాలయంలో రాతపూర్వక దరఖాస్తు ఇవ్వండి. మీ కన్జ్యూమర్ నంబర్, అడ్రస్ పేర్కొంటూ మీటరును పోస్ట్పెయిడ్కు మార్చాలని కోరండి. దరఖాస్తులో సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ (CEA) యొక్క ఏప్రిల్ 1, 2026 నాటి నోటిఫికేషన్ను ప్రస్తావిస్తే మీ అభ్యర్థన బలంగా ఉంటుంది. దీని కోసం సుమారు రూ. 2,000 సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది (ఇది తర్వాత వాపస్ వస్తుంది).
- రసీదు తీసుకోండి: దరఖాస్తు సమర్పించినప్పుడు తప్పనిసరిగా రసీదు (Acknowledgement) తీసుకోండి. 7 నుండి 10 రోజుల్లో అధికారులు స్పందించకపోతే పై అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
- కన్జ్యూమర్ కోర్టును ఆశ్రయించడం: జిల్లా స్థాయిలో మీ సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే, యూపీ విద్యుత్ రెగ్యులేటరీ కమిషన్ (UPERC) లేదా వినియోగదారుల ఫోరమ్ను ఆశ్రయించవచ్చు. అక్కడ మీరు మీటర్ మార్చడమే కాకుండా, తప్పుడు బిల్లింగ్ వల్ల కలిగిన నష్టానికి నష్టపరిహారం కూడా కోరవచ్చు.